Ukryj obrazki | Powrót na stronę

Rzeźba

Zbiór kilkuset dzieł, od antyku po wiek XX, nie imponuje wprawdzie liczebnością, ilustruje jednak wszystkie ważniejsze przemiany stylowe w sztuce europejskiej. Oprócz polskich jest tu wiele rzeźb z krajów niemieckich, zwłaszcza z Austrii. Cenna jest kolekcja sakralnych rzeźb polskich z epoki gotyku (w. XV-XVI), wystawiona głównie w zamku Pieskowa Skała. Historycznie z monarszą rezydencją na Wawelu wiąże się unikatowy zespół 30 drewnianych głów ludzkich – zachowana część zespołu 194 takich rzeźb, wykonanych w warsztacie Sebastiana Tauerbacha i umieszczonych około r. 1540 w stropie sali Poselskiej. Kongenialne są, nawiązujące do renesansowych, głowy dłuta Xawerego Dunikowskiego, z 3. dekady w. XX, ofiarowane przez artystę na Wawel wraz z innymi, gipsowymi rzeźbami.

„Matka Boska z Dzieciątkiem”. Nieokreślony rzeźbiarz polski
„Matka Boska z Dzieciątkiem”. Nieokreślony rzeźbiarz polski

MATKA BOSKA Z DZIECIĄTKIEM. Nieokreślony rzeźbiarz polski, 3. ćwierć w. XV. Drewno lipowe, pierwotnie polichromowane.

„Kobieta z podwiką na ustach” Sebastian Tauerbach
„Kobieta z podwiką na ustach” Sebastian Tauerbach

KOBIETA Z PODWIKĄ NA USTACH. Polska, Kraków, Sebastian Tauerbach (zm. 1552) lub Hans Snycerz (zm. 1545), przed 1540. Drewno lipowe, polichromowane. Rzeźba ze stropu sali Poselskiej w zamku wawelskim. Kasetonowy pułap, ukończony przez Tauerbacha z zespołem współpracowników w r. 1540, był ozdobiony 194 rzeźbionymi głowami ludzkimi, herbami królewskimi i złotymi rozetami. Został zniszczony przez okupujące Wawel wojsko austriackie na początku w. XIX. 30 rzeźb, które uratowała księżna Izabela Czartoryska, zdobi dziś zrekonstruowany strop sali Poselskiej. Rzeźby stanowią ewenement w sztuce europejskiej epoki renesansu.

„Popiersie króla Jana III Sobieskiego” Giacomo Monaldi
„Popiersie króla Jana III Sobieskiego” Giacomo Monaldi

POPIERSIE KRÓLA JANA III SOBIESKIEGO. Polska, Giacomo Monaldi (około 1730-1798), około 1783. Marmur kararyjski. Rzeźba klasycystyczna, wykonana w związku z obchodami setnej rocznicy zwycięstwa nad Turkami odniesionego pod Wiedniem przez wojska koalicyjne, dowodzone przez polskiego monarchę. Ze zbiorów Romana Potockiego; wcześniej w pałacu Mniszchów w Wiśniowcu.

"Głowa Adama Mickiewicza". Xawery Dunikowski
"Głowa Adama Mickiewicza". Xawery Dunikowski

GŁOWA ADAMA MICKIEWICZA. Xawery Dunikowski (1875-1964), 1926-1927. Drewno lipowe polichromowane. W związku z rekonstrukcją stropu sali Poselskiej na Wawelu i umieszczeniem w nim 30 zachowanych renesansowych rzeźb głów, powierzono Dunikowskiemu uzupełnienie pozostałych 160 kasetonów sali Poselskiej własnymi rzeźbami. Artysta nie ukończył pracy. Zachowany na Wawelu zespół 12 rzeźbionych w drewnie głów ujawnia niezwykle mistrzostwo dłuta w wydobywaniu ekspresji psychologicznej.

„Pochód na Wawel” Wacław Szymanowski
„Pochód na Wawel” Wacław Szymanowski

POCHÓD NA WAWEL. Polska, Wacław Szymanowski (1859-1930), 1911-1912. Brąz, odlew patynowany. Model monumentalnej kompozycji, którą artysta zamierzał ustawić na Wawelu, zamykając nią od zachodu dziedziniec arkadowy. Rzeźby wyobrażają m.in. polskich monarchów oraz inne postacie historyczne i alegoryczne.

Kazimierz Kuczman