x
Serwis używa ciasteczek (cookies) – plików zapisywanych na dysku, w celu zapamiętywania informacji o korzystaniu z serwisu przez użytkownika (więcej).
Użytkownik zawsze może skonfigurować cookies w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej.
Pomiń menu
Zamek Królewski na Wawelu - STRONA GŁÓWNA
wyszukiwanie zaawansowane
pl en większy rozmiar czcionkiwersja dla słabowidzących
MenuWzgórze Wawelskie - plan

















Zamek Królewski na Wawelu
Państwowe Zbiory Sztuki
31-001 Kraków, Wawel 5

centrala
tel. 12 422 51 55
zamek@wawel.org.pl


informacja turystyczna
tel. 12 422 51 55, wew. 219
informacja@wawel.org.pl


rezerwacja zwiedzania i usług przewodnickich
tel. 12 422 16 97
bot@wawel.org.pl


kontakt dla mediów
tel. 12 422 51 55
wew. 380, 341
pr@wawel.org.pl

 

Press room
przejdź na stronę Biuletynu Informacji Publicznej Zamku Królewskiego na Wawelu
przejdź na stronę Esklepu Zamku Wawelskiego
Pobierz...

Wystawa

"Na znak świetnego zwycięstwa"

Wystawa pod patronatem  Prezydenta  RP
 Lecha Kaczyńskiego
czynna do 30 września
Wystawa – zorganizowana w 600. rocznicę zwycięstwa wojsk polsko-litewskich nad Zakonem Krzyżackim na polach Grunwaldu 15 lipca 1410 roku – ukazuje niezwykle istotną dla narodu polskiego tradycję świętowania zwycięstwa pod Grunwaldem i jego kolejnych rocznic. To tutaj, w katedrze krakowskiej zawisły chorągwie zdobyte na Zakonie Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego. Z wawelskiego wzgórza corocznie 15 lipca – w święto Rozesłania Apostołów – na pamiątkę wielkiego zwycięstwa wyruszała procesja do kościoła św. Jadwigi na Stradomiu. Na Wawelu, w marmurowym sarkofagu spoczywają doczesne szczątki króla Władysława Jagiełły. To właśnie w Krakowie, w 1910 roku stanął monumentalny pomnik fundacji Ignacego Jana Paderewskiego upamiętniający 500. rocznicę bitwy.


Wydarzeniem na wystawie jest pokaz – zrekonstruowanego przez wawelskich konserwatorów – kompletu 56 chorągwi krzyżackich wiszących niegdyś przy ołtarzu św. Stanisława, patrona Królestwa, oraz wszystkich zachowanych trofeów zdobytych podczas wojny z Krzyżakami
i rozdanych przez króla kościołom w całej Polsce (Kraków, Gniezno, Sandomierz, Poznań, Nowy Sącz). Na wystawie pokazana jest również diorama Bitwa pod Grunwaldem namalowana przez Tadeusza Popiela i Zygmunta Rozwadowskiego, która po 100 latach powróciła do Krakowa (pierwotnie wystawiona była w specjalnym pawilonie z okazji 500. rocznicy zwycięstwa grunwaldzkiego).

Na szczególną uwagę zasługuje z pewnością tryptyk z Pławna z ok. 1512 roku (Warszawa, Muzeum Narodowe) stanowiący przypomnienie wyjątkowej roli św. Stanisława w zwycięstwie nad Krzyżakami (relacja Jana Długosza o jego postaci unoszącej się nad polem bitwy). Figura Matki Boskiej, patronki Krzyżaków (Pelplin, Muzeum Diecezjalne), przypomina o ideowych podstawach tego zakonu oraz frazeologii misyjnej wykorzystywanej także przy okazji konfliktów zbrojnych z Polską i Litwą (Warszawa, AGAD).
Jedna z sal wystawowych w całości jest poświęcona tradycji grunwaldzkiej w okresie nowożytnym oraz w XIX stuleciu. Zobaczymy gipsowy odlew sarkofagu Władysława Jagiełły z katedry krakowskiej i renesansowego baldachimu z rekonstrukcją niezachowanych napisów na fryzie.
Osobne miejsce zajmują eksponaty potwierdzające kultywowanie tradycji grunwaldzkiej
w Krakowie aż do rozbiorów Rzeczypospolitej: księgi liturgiczne z wpisami pod datą 15 lipca, przypominającymi o świętowaniu rocznicy zwycięstwa oraz organizowaniu uroczystej procesji
z katedry do kościoła św. Jadwigi na Stradomiu (m.in. Ewangelistarz bpa Piotra Tomickiego z lat 1533-34).
Z zainteresowaniem zwiedzających z pewnością spotka się też sala poświęcona obchodom 500-lecia zwycięstwa pod Grunwaldem, której uzupełnieniem są pamiątki z uroczystości zorganizowanych w latach 1902 i 1909.

SALA I
Wystawę otwiera fotograficzna panorama pól grunwaldzkich oraz widoki pomnika upamiętniającego zwycięstwo, ruin kaplicy wzniesionej przez Krzyżaków, głazów pamiątkowych (w miejscu śmierci Ulryka von Jungingena oraz tzw. kamień Jagiełły) i tablic komemoracyjnych.

SALA II
Prezentacji oryginału dzieła Jana Długosza Banderia Prutenorum towarzyszy pokaz kopii tego rękopisu oraz jego edycje drukowane. Tu też znajduje się dokumentacja kolejnych rekonstrukcji chorągwi krzyżackich przeprowadzanych w latach 1900-2009.

SALA III
W renesansowym wykuszu jest prezentowany tryptyk z Pławna z ok. 1512 roku (Warszawa, Muzeum Narodowe) przypominający rolę przypisywaną św. Stanisławowi w zwycięstwie nad Krzyżakami. Obok umieszczono tekst Bogurodzicy – hymnu śpiewanego przez rycerstwo polskie pod Grunwaldem. Pod stropem rekonstrukcje chorągwi krzyżackich, m.in. chorągiew biskupstwa pomezańskiego przysłana z wiadomością o zwycięstwie do Krakowa. Figura Matki Boskiej, patronki Krzyżaków, nawiązuje do ideowych podstaw Zakonu. Środek sali zajmują trofea zdobyte podczas działań wojennych prowadzonych przeciw Zakonowi. Znaczący jest także wizerunek św. Brygidy, która w słynnych objawieniach przepowiedziała klęskę Krzyżaków. Dopełnienie stanowią rękopisy z epoki bądź późniejsze odpisy zawierające relacje o bitwie, a także dyplom tzw. pierwszego pokoju toruńskiego z 1 lutego 1411 roku.

SALA IV
Zgromadzone w tym miejscu eksponaty obrazują tradycję grunwaldzką w czasach nowożytnych oraz w XIX stuleciu – tu znajduje się m.in. gipsowy odlew sarkofagu Władysława Jagiełły i renesansowego baldachimu z rekonstrukcją niezachowanych napisów, które w roku 1524 Zygmunt I kazał umieścić na kracie otaczającej grób jego dziada w katedrze krakowskiej. Obok powiększenie drzeworytu z wizerunkiem króla Władysława Jagiełły trzymającego złamane chorągwie krzyżackie oraz przedstawienie chrztu Litwy. Pokazowi towarzyszą kolejne rekonstrukcje chorągwi krzyżackich. Pozostałe eksponaty ilustrują kultywowanie tradycji grunwaldzkiej w Krakowie aż do rozbiorów Rzeczypospolitej. Są tu też zachowane nieliczne nowożytne przedstawienia bitwy grunwaldzkiej,
a obok, w wydzielonej części sali, obrazy o tej tematyce z okresu zaborów.

SALA V
Sugestywną malarską wizją zwycięstwa nad Krzyżakami jest obraz – diorama Bitwa pod Grunwaldem namalowany przez Tadeusza Popiela i Zygmunta Rozwadowskiego na krakowskie obchody 500-lecia zwycięstwa. Pozostałe eksponaty przypominają o uroczystościach zorganizowanych w Krakowie w roku 1910. Wyjątkowym eksponatem jest paryski model pomnika Grunwaldzkiego, autorstwa Antoniego Wiwulskiego (fundacji Ignacego Jana Paderewskiego), który w tym roku został odsłonięty w Krakowie, oraz głowa Witolda – fragment oryginalnego monumentu zburzonego przez Niemców w czasie II wojny światowej. Symboliczne zakończenie stanowi dzieło Jana Matejki Hołd pruski.

Miejsce ekspozycji: zachodnie skrzydło Zamku, II piętro
Scenariusz: Krzysztof J. Czyżewski, Agnieszka Janczyk

Publikacje towarzyszące wystawie:

1. Katalog wystawy Na znak świetnego zwycięstwa (2 tomy)
tom I - 12 esejów nt. bitwy, tom II - omówienie obiektów wystawy
cena detal. 120 zł
2. Przewodnik po wystawie Na znak świetnego zwycięstwa (w pol. i ang.)
cena detal. 5 zł
3. Komiks Z Wawelu pod Grunwald - na 600-lecie Bitwy
(prace laureatów konkursu na komiks ogłoszonego przez Wawel)
cena detal. 10 zł
4. Odtworzone Chorągwie grunwaldzkie w Zamku Królewskim na Wawelu
cena detal. 8 zł

a także pocztówki i reprodukcja dioramy "Bitwa pod Grunwaldem"

Publikacje można nabyć przy wejściu na wystawę a także zamówić przez internet: artur.arnold@wawel.org.pl

Krzyż relikwiarzowy z Bazyliki Katedralnej w Sandomierzu

Powiększ - Relikwiarz - stan przed konserwacją
Relikwiarz - stan przed konserwacją
29 stycznia 2010 r. w Zamku Królewskim na Wawelu zakończono prace konserwatorskie przy krzyżu relikwiarzowym, pochodzącym ze Skarbca Katedralnego w Sandomierzu. To arcydzieło gotyckiego złotnictwa i jedno z najcenniejszych trofeów zdobytych w czasie wielkiej wojny z Krzyżakami.

Krzyż z relikwiami Drzewa Krzyża Świętego powstał w warsztacie nadreńskim ok. roku 1340, na zamówienie proboszcza kościoła św. Katarzyny w Brodnicy, Mikołaja Wolweliniego. Z Brodnicy do Sandomierza trafił zapewne w 1410 roku jako dar króla Władysława Jagiełły, zdobyty przez wojska polskie po bitwie grunwaldzkiej. Po 60 latach, około roku 1470, Zbigniew Oleśnicki młodszy, kanonik sandomierski oraz jego stryj, arcybiskup gnieźnieński Jakub z Sienna, ufundowali nową podstawę krzyża i kasetkę przykrywającą relikwie. Wtedy też, na zlecenie fundatorów, krakowski złotnik wygrawerował na stopie relikwiarza herby Polski, Litwy, Jagiellonów, ziemi sandomierskiej oraz herb fundatorów – Dębno. Od roku 1410, po dzień dzisiejszy relikwiarz jest przechowywany w skarbcu Bazyliki Katedralnej w Sandomierzu.

Prace konserwatorskie w Zamku Królewskim na Wawelu trwały od połowy listopada 2009 do końca stycznia 2010 roku. Zgodnie z przyjętymi i zaakceptowanymi założeniami konserwatorskimi, podjęto działania mające na celu przywrócenie i utrwalenie estetycznych walorów dzieła oraz poprawienie kondycji obiektu i możliwie trwałe zabezpieczenie go przed wpływem warunków atmosferycznych.

Konserwacja stała się możliwa dzięki decyzjom podjętym przez biskupa ordynariusza sandomierskiego Księdza Prałata Krzysztofa Nitkiewicza i współpracy z Księdzem Andrzejem Rusakiem, konserwatorem diecezjalnym i dyrektorem Muzeum Diecezjalnego w Sandomierzu.

Dzięki pracy wawelskich konserwatorów średniowieczny relikwiarz odzyskał dawny splendor i będzie niewątpliwie jednym z najbardziej interesujących trofeów na wielkiej wystawie jubileuszowej.

Zespół konserwatorski: Tadeusz Galant, Stanisława Kostecka, Magdalena Otłowska i Jan Kostecki – z pracowni konserwacji rzemiosła artystycznego Zamku Królewskiego na Wawelu.
fot. J. Kostecki
Powiększ - Relikwiarz - stan po konserwacji
Relikwiarz - stan po konserwacji
Powiększ - Rezerwakulum - stan przed konserwacją
Rezerwakulum - stan przed konserwacją
Powiększ - Rezerwakulum - stan po konserwacji
Rezerwakulum - stan po konserwacji
Powiększ - Emalia - stan przed konserwacją
Emalia - stan przed konserwacją
Powiększ - Emalia - stan o konserwacji
Emalia - stan o konserwacji

Diorama "Bitwa pod Grunwaldem"

12 lipca 1910 roku w Krakowie, na placu św. Ducha, tuż obok Teatru im. Juliusza Słowackiego otwarto pawilon, w którym odwiedzający mogli obejrzeć dioramę Tadeusza Popiela i Zygmunta Rozwadowskiego "Bitwa pod Grunwaldem" – monumentalne dzieło, stworzone dla uświetnienia obchodów 500-lecia bitwy pod Grunwaldem.

Losy obrazu po tym pokazie nie są do końca znane. W roku 1989 odnalazł go w magazynie Lwowskiego Muzeum Historycznego prof. Zdzisław Żygulski. Pokazywany dziś – po przeprowadzonej w Zamku Królewskim na Wawelu konserwacji – rozpocznie podróż po muzeach, uświetniając obchody 600-letniej rocznicy bitwy. W lipcu zostanie wyeksponowany na zorganizowanej na Wawelu wystawie "Na znak świetnego zwycięstwa".

Przed stu laty pieczę nad organizacją obchodów wielkiego zwycięstwa wojsk polskich i litewskich sprawował komitet obchodów jubileuszu działający przy Magistracie Miasta Krakowa. Zgodnie z przyjętym scenariuszem, jedną z ważniejszych atrakcji miał być pokaz dzieła Jana Matejki "Bitwa pod Grunwaldem". Z prośbą o jego wypożyczenie zwrócono się do ówczesnego właściciela – warszawskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. Odpowiedź była jednak odmowna. W tej sytuacji wykonanie malowidła ukazującego bitwę zlecono dwóm malarzom – Tadeuszowi Popielowi (1863-1913) i Zygmuntowi Rozwadowskiemu (1866-1928), wykształconym w pracowni Jana Matejki oraz w akademii monachijskiej, posiadającym doświadczenie w tworzeniu tego rodzaju obrazów. Zadanie było trudne ze względu na rozmiary płótna, krótki termin wykonania oraz ciężar odpowiedzialności związany z ciągle żywą wizją bitwy pędzla Jana Matejki.
Malarze przedstawili kilka epizodów z ostatnich godzin starcia na polach grunwaldzkich. Narracja rozpoczyna się po lewej stronie, gdzie na wzgórzu umieszczono grupę z królem Władysławem Jagiełłą i zabitym Dypoldem Köckeritz. Przesuwając się ku centrum kompozycji widzimy Wielkiego Księcia Litewskiego Witolda z rycerzami, wśród których wyróżnia się Marcin z Wrocimowic z chorągwią Królestwa Polskiego. Uwagę widza przykuwa widowiskowa walka Zawiszy Czarnego z Garbowa o chorągiew Wielkiego Mistrza. Malarską opowieść zamyka widoczna po prawej scena śmiertelnej walki Ulricha von Jungingen. Symboliczne dopełnienie bitwy stanowi umieszczona po lewej u dołu grupa jeńców krzyżackich pilnowana przez polskiego rycerza oraz zdobyte chorągwie.

Malowidło miało być dioramą, dlatego też, aby uzyskać partie nieprzezroczyste i przezroczyste farbę nakładano zarówno impastami, jak i laserunkowo; odpowiednio oświetlone w ciemnym wnętrzu dawało iluzję przestrzeni. Pokaz dzieła odbył się 12 lipca 1910 roku – zostało ono wyeksponowane w pawilonie, który stanął na krakowskim pl. św. Ducha. Forma budowli nawiązywała do namiotu wojskowego, a wrażenie to potęgowały zdobiące ją kopie z proporcami oraz tarcze wzorowane na chorągwiach krzyżackich zdobytych pod Grunwaldem, nad wejściem widniał napis: GRUNWALD. Atrakcyjność pokazu z pewnością podnosił sposób jego eksponowania – malowidło oświetlono w sposób niedostrzegalny dla widzów, wykorzystując w tym celu okno w dachu, a wieczorem stosując elektryczne oświetlenie. Podczas uroczystej ekspozycji treść obrazu tłumaczyli przybyłym gościom sami autorzy. Pokaz wzbudził tak duże zainteresowanie, że godziny otwarcia pawilonu musiano przedłużyć.

Współcześni malarzom krytycy ocenili malowidło pozytywnie. Pisano: "Diorama daje w całości wrażenie nader dodatnie, czuje się w niej ogień batalistyczny" albo "Obraz wywołał
u zwiedzających go wielkie i jednomyślne pochwały, jako dzieło kojarzące w sposób wysoce artystyczny zalety malarskie z pełnym polotu pomysłem uplastycznionym z ogromną siłą. Przepyszna perspektywa obrazu, barwny, ale nieprzejaskrawiony koloryt, świetne epizody na pierwszym planie, zapewnią obrazowi niewątpliwie wielkie uznanie i tłumną frekwencję".

Obchodzony w tym roku jubileusz 600-lecia bitwy pod Grunwaldem stał się okazją, aby obraz, budzący niegdyś zachwyt, poddać kompleksowej konserwacji oddającej jego rzeczywisty wygląd.

Zamek Królewski na Wawelu pragnie, by to monumentalne dzieło, będąca dziś własnością lwowskiego Muzeum Historycznego, uświetniło wielką wystawę jubileuszową Na znak świetnego zwycięstwa.
Agnieszka Janczyk
Kustosz Działu Malarstwa
Zamku Królewskiego na Wawelu

Inicjatorem wystawienia w Polsce w roku jubileuszu "Bitwy pod Grunwaldem" oraz przeprowadzenia konserwacji obrazu jest Alicja Młodecka, dyrektor Wałbrzyskiej Galerii Sztuki BWA „Zamek Książ”, współpracująca z panem Adamem Doboszem z Częstochowy, wspierana przez Gminę Wałbrzych. Propozycja współpracy przy realizacji tego przedsięwzięcia, skierowana do Zamku Królewskiego na Wawelu – Państwowych Zbiorów Sztuki, została przyjęta ze zrozumieniem i zainteresowaniem. W rezultacie poczynionych ustaleń Zamek podjął się sprowadzenia obrazu ze Lwowa do kraju i przeprowadzenia jego konserwacji przez konsorcjum konserwatorów Zamku Królewskiego i Muzeum Narodowego w Krakowie, kierowanym przez dr Ewę Wiłkojć.


Sprowadzenie obrazu do Polski i jego konserwacja stały się możliwe dzięki życzliwości i zrozumieniu naszych ukraińskich kolegów. Szczególne podziękowania kierujemy do dyrektorów Lwowskiego Muzeum Historycznego, Bohdana Czajkowśkyego i Tarasa Rutki. Pomocą w realizacji programu służyło Narodowe Centrum Kultury; koszty konserwacji pokryła dotacja Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

fot.1 S. Warcholik, 1910 – Archiwum Państwowe w Krakowie, Zbiór Fotograficzny, sygn. A IV 431
fot. 2 A. Stankiewicz
fot. 2 J. Kietliński
Powiększ - fot. 1 Pawilon wzniesiony na Placu św. Ducha, w którym eksponowano dioramę bitwy pod Grunwaldem
fot. 1 Pawilon wzniesiony na Placu św. Ducha, w którym eksponowano dioramę bitwy pod Grunwaldem
Powiększ - fot. 2 Montaż obrazu na konstrukcję nośną
fot. 2 Montaż obrazu na konstrukcję nośną
Powiększ - fot. 3 Montaż obrazu na konstrukcję nośną
fot. 3 Montaż obrazu na konstrukcję nośną

Konserwacja obrazu

Monumentalny obraz Bitwa pod Grunwaldem z roku 1910, autorstwa Tadeusza Popiela i Zygmunta Rozwadowskiego został przywieziony z Muzeum Historycznego we Lwowie do Zamku Królewskiego na Wawelu w listopadzie 2009 r. 
To wielkie malowidło (510 x 1000 cm, wykonane w technice olejnej na płótnie) po wielu latach przechowywania w magazynach muzealnych wymagało konserwacji. Zagrożenie dla cennego dzieła stanowiło w szczególności przesuszenie warstw zaprawy i malarskiej, a co za tym idzie, kruchość i ogromna ilość odprysków farby oraz liczne załamania płótna i pofalowania całej powierzchni.
Decyzję o wykonaniu konserwacji podjęły wspólnie dyrekcje Muzeum Historycznego we Lwowie, Zamku Królewskiego na Wawelu oraz Zamku w Książu, a jej realizacja stała się możliwa dzięki dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Program prac został przyjęty 20 listopada 2009 r. przez specjalnie powołaną komisję konserwatorską z udziałem rzeczoznawców MKiDN: prof. Małgorzaty Schuster-Gawłowskiej, prof. Grażyny Korpal i prof. Marii Ostaszewskiej.
Prace zakończone 20 stycznia 2010 roku zostały bardzo pozytywnie przyjęte przez komisję z udziałem rzeczoznawców MKiDN.
Zespół konserwatorski, kierowany przez Beatę Nowak z Zamku Królewskiego na Wawelu, działał w składzie:
  • konserwatorzy Zamku Królewskiego na Wawelu: Joanna Bella, Angelika Bogdanowicz, Oliwia Buchwald-Zięcina, Justyna Wyszkowska-Baścik, Małgorzata Stachurska-Barańska, Maciej Baran, Tadeusz Galant oraz fotograf Jan Kietliński,
  • konserwatorzy Muzeum Narodowego w Krakowie: Janusz Czop, Piotr Frączek, Elżbieta Zygier.
Prace nadzorował wicedyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu Jerzy T. Petrus oraz główny konserwator Zamku Królewskiego na Wawelu Ewa Wiłkojć.
Projekt i wykonanie konstrukcji nośnej (stelaż) zrealizowała firma Triada-Design
z Krakowa, transportem obrazu zajęła się firma Renesans-Trans z Warszawy.
dr Ewa Wiłkojć
Główny Konserwator Muzealny
Zamku Królewskiego na Wawelu
fot. J. Kietliński

Powiększ - Fragment lica obrazu, stan w trakcie konserwacji.
Fragment lica obrazu, stan w trakcie konserwacji.
Powiększ - Fragment lica obrazu, stan po konserwacji.
Fragment lica obrazu, stan po konserwacji.
Powiększ - Lico obrazu w trakcie punktowania
Lico obrazu w trakcie punktowania

Chorągwie

Historia
Chorągwie zdobyte w wojnie z Zakonem Krzyżackim pod Grunwaldem (1410) i dołączone do nich sztandary spod Nakła (1431) stały się z czasem najbardziej znaczącym symbolem triumfu polskiego oręża.
Zawieszone jako wota przy ołtarzu Patrona Ojczyzny Świętego Stanisława w katedrze wawelskiej przetrwały do potopu szwedzkiego (1655). Brak jest danych na temat ich dalszych losów.
Rozumiejąc doniosłość tych znaków, wielki polski historyk Jan Długosz postanowił w roku 1448 utrwalić je dla potomności. Pomnikowe dzieło Długosza, Banderia Prutenorum, zostało zilustrowane przez krakowskiego miniaturzystę Stanisława Durinka. Ten niezwykły rękopis zawiera barwne podobizny 56 sztandarów (jednego dwustronnego) z łacińskimi tekstami mówiącymi o ich przynależności do określonych ziem, oddziałów i dowódców. Jest to najsławniejszy zachowany średniowieczny katalog chorągwi, zabytek wyjątkowy w skali europejskiej.

W komentarzu do faktu złożenia sztandarów w krakowskiej katedrze Długosz zawarł przesłanie dla przyszłych pokoleń. Napisał on, że kiedy czas zniszczy same chorągwie, powinno się "tkać" w ich miejsce nowe, dla wiecznej pamięci grunwaldzkiej wiktorii. Ten nakaz realizowano już w Polsce wiele razy, powtarzając na podstawie Banderiów całość lub część zespołu. W roku 1937 podjęto taką akcję w Zamku na Wawelu, gdzie uszyto z jedwabiu 32 replik krzyżackich sztandarów. Część z nich hitlerowcy zagrabili w maju 1940 roku i przenieśli w uroczystej procesji do Malborka wraz z egzemplarzem Banderiów zabranym z Biblioteki Kapitulnej na Wawelu. W ich zamiarze miał to być symboliczny odwet za klęskę pod Grunwaldem.

Po odzyskaniu niepodległości pracownicy Zamku ujawnili 14 sztandarów ukrytych przed Niemcami w czasie okupacji. Do tej liczby w roku 1962 dorobiono 7 sztuk, w tym imponującą chorągiew Wielkiego Mistrza Ulryka von Jungingena. Część przedwojennych i powojennych replik można dziś oglądać w Zbrojowni Zamkowej, w podziemiu Skarbca Koronnego na Wawelu.

Obecna rekonstrukcja
Z myślą o wystawie w Zamku Królewskim na Wawelu zdecydowano się odtworzyć brakujące trofealne chorągwie. Oznaczało to wykonanie 36 brakujących sztandarów, które wraz z istniejącymi mają utworzyć zespół złożony z 56 sztuk.

Prace rozpoczęto w roku 2008. Wzorami, jak poprzednio, były miniatury Durinka z Banderia Prutenorum. Wymiary – podane w rękopisie Długosza w łokciach – przeliczono na centymetry. Jeśli chodzi o materiał i technikę, przyjęto zasady ustalone już w rekonstrukcjach z lat 1937 i 1962. Wszystkie działania artystów realizujących to zadanie wykonywane było ręcznie. Specjalny jedwab zamówiono w Milanówku. Tkaninę barwiono częściowo na Wawelu, częściowo w Milanówku (według dostarczonych próbek). Herby, wycięte według rozrysowanych kartonów, scalane były z tłem metodą aplikacji wszywanej (na styk). Dziewięć chorągwi figuralnych o rozbudowanych motywach pokryto w całości dekoracją malarską i złoceniami. Pozostałe, w których barwne znaki heraldyczne są aplikowane, otrzymają dodatkowo malowane retusze, kontury i drobne detale.

Zadanie zrealizował dziewięcioosobowy zespół specjalistów z Pracowni Konserwacji Tkanin Zamku Królewskiego na Wawelu. Z wawelskimi konserwatorami współpracowała konserwatorka z Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie – jej dziełem są kartony do bardziej skomplikowanych figur heraldycznych, a także 9 w całości malowanych sztandarów, wśród nich tzw. mała chorągiew Wielkiego Mistrza, dwustronna chorągiew inflancka z Matką Boską i św. Maurycym, patronem rycerstwa, oraz chorągiew brandenburska.
dr Magdalena Piwocka
Powiększ - Chorągiew Inflantczyków, Matka Boska z Dzieciątkiem
Chorągiew Inflantczyków, Matka Boska z Dzieciątkiem
Powiększ - Chorągiew Inflantczyków, św. Maurycy
Chorągiew Inflantczyków, św. Maurycy
Powiększ - Chorągiew miasta Brandenburga
Chorągiew miasta Brandenburga
Powiększ - Chorągiew Wielkiego Mistrza
Chorągiew Wielkiego Mistrza
strona głównado góry