x
Serwis używa ciasteczek (cookies) – plików zapisywanych na dysku, w celu zapamiętywania informacji o korzystaniu z serwisu przez użytkownika (więcej).
Użytkownik zawsze może skonfigurować cookies w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej.
Pomiń menu
Zamek Królewski na Wawelu - STRONA GŁÓWNA
wyszukiwanie zaawansowane
pl en większy rozmiar czcionkiwersja dla słabowidzących
MenuWzgórze Wawelskie - plan

















Zamek Królewski na Wawelu
Państwowe Zbiory Sztuki
31-001 Kraków, Wawel 5

centrala
tel. 12 422 51 55
zamek@wawel.org.pl

informacja turystyczna
tel. 12 422 51 55, wew. 219
informacja@wawel.org.pl

rezerwacja zwiedzania i usług przewodnickich
tel. 12 422 16 97
bot@wawel.org.pl

kontakt dla mediów
tel. 12 422 51 55
wew. 380, 341
pr@wawel.org.pl
Press room
przejdź na stronę Biuletynu Informacji Publicznej Zamku Królewskiego na Wawelu
przejdź na stronę Esklepu Zamku Wawelskiego
Pobierz...

Meble

Liczący blisko 1500 obiektów zespół mebli obejmuje sprzęty powstałe na terenie Europy w okresie sześciu stuleci, od w. XV do XX. Trzon kolekcji stanowią meble z w. XVI i XVII, gromadzone z myślą o ekspozycjach w komnatach królewskich, mających przypominać czasy świetności rezydencji za panowania Jagiellonów i Wazów. Pozyskiwano je drogą zakupów od osób prywatnych oraz w antykwariatach krajowych i zagranicznych głównie włoskich (np. w Wenecji) i wiedeńskich, a także z darów, m.in. Leona Pinińskiego, Jerzego Mycielskiego, Antoniny i Dawida Abrahamowiczów.
 
Na szczególną uwagę zasługuje zespół mebli włoskich z XVI stulecia, wśród których dominują skrzynie, o kształtach zbliżonych do antycznych sarkofagów, rzeźbione, ozdobione sztukaterią, złoceniami, polichromią i intarsją, bogato dekorowane ławy skrzyniowe i paradne stoły.
Poziomem wykonania i bogactwem dekoracji nie ustępują francuskie manierystyczne meble z 2. połowy i z końca w. XVI, głównie stoły i dwuczęściowe kredensy, tworzone przez stolarzy-artystów z Ile-de-France oraz Burgundii.
 
Nie brak również mebli pochodzących z wiodących ośrodków niemieckich czy niderlandzkich, jak np. zespół przenośnych kabinetów z końca XVI i 1. połowy w. XVII, powstałych w Augsburgu, Kolonii lub Antwerpii, zwracających uwagę bogatą intarsją z różnobarwnych gatunków drewna lub inkrustacją z kości łączonej z hebanem. Do mebli tego typu należy też monumentalny kabinet o szylkretowej okładzinie, ozdobiony dodatkowo rysunkami przedstawiającymi świątynie Rzymu, wykonanymi w r. 1674 przez gandawskiego rysownika Livinusa Cruyla, na zamówienie biskupa wrocławskiego kardynała Fryderyka von Hessen Darmstadt.
 
Dość licznie jest reprezentowane meblarstwo późniejszych okresów, szczególnie z XVII i XVIII stulecia – m.in. zespół szaf, wśród nich holenderskie zdobione hebanem, tzw. kussenkast, przeszklone, służące do przechowywania porcelany, niemieckie tzw. „fasadowe” i „faliste”, wykonane najprawdopodobniej w Augsburgu i Frankfurcie, czy wreszcie bogato rzeźbione szafy gdańskie. Produkcję gdańską reprezentują również stoły, prasa do bielizny, krzesła oraz dwuczęściowa szafa-kredens o wklęsło-wypukłych profilach fasady.
 
W grupie zabytków z w. XVIII dominują meble francuskie. Są to przeważnie okazy dekoracyjne – biurka, stoliki, małe sekretarzyki, wykonane w pracowniach Criaerda, Avrila, Dubois czy Topina; najliczniejsze są komody, w większości sygnowane przez wybitnych ebenistów paryskich jak Leleu, Stumpff, Franc, Lardin, Ellaume, Revault.
 

Kolekcja wawelskich mebli obejmuje również wiek XIX  –  klasycyzm, empire, biedermeier, styl Ludwika Filipa, Napoleona III, a także secesję i modernizm.

Powiększ - Kredens. Warsztat Hugues`a Sambin, Francja-Burgundia
Kredens. Warsztat Hugues`a Sambin, Francja-Burgundia

KREDENS. Warsztat Hugues`a Sambin, Francja, Burgundia, 4. ćwierć w. XVI. Dwukondygnacyjny buffet o bogatej dekoracji rzeźbiarskiej, wykonany w kręgu Huguesa Sambina (ok.1520-1601), architekta, rzeźbiarza i projektanta działającego w Dijon i Besançon, z wykorzystaniem projektów i rysunków Jacques`a Androuet`a Du Cerceau.

Powiększ - Szafka kredensowa „armoire à deux corps”, Ile-de-France
Szafka kredensowa „armoire à deux corps”, Ile-de-France
SZAFKA KREDENSOWA ARMOIRE À DEUX CORPS. Francja, Ile-de-France, koniec w. XVI. Szafka kredensowa reprezentująca tzw. drugi renesans francuski, o  architektonicznych podziałach fasady i płaskorzeźbionej dekoracji m.in. płycin drzwiowych, w których umieszczono alegorie czterech żywiołów (ogień, powietrze, ziemia, woda), wzorowane na rycinach Hendricka Goltziusa.
Powiększ - Stół. Włochy – Siena
Stół. Włochy – Siena

STÓŁ. Włochy, Siena, około połowy w. XVI. Według tradycji stanowił wyposażenie pałacu Palmierich w Sienie, później w zbiorach Sickarta w Wiedniu. Typ mebla reprezentacyjnego, o bogatej dekoracji rzeźbiarskiej; na zewnętrznych ścianach licowych podpór herby rodzin włoskich w kartuszach o wolutowym obramieniu.

Powiększ - Skrzynia. Włochy – Bolonia
Skrzynia. Włochy – Bolonia

SKRZYNIA. Włochy, Bolonia, około połowy w. XVI. Skrzynia o bogatej dekoracji groteskowej i roślinnej, wzorowanej na rycinach i rysunkach Nicoletta da Modena, wykonanej w technice intarsji oraz tzw. pseudointarsji, stosowanej w warsztatach bolońskich.

Powiększ - Skrzynia sarkofagowa. Włochy – Florencja
Skrzynia sarkofagowa. Włochy – Florencja
SKRZYNIA SARKOFAGOWA. Włochy, Florencja, 1. połowa w. XVI. Popularny we włoskim renesansie, nawiązujący do antycznych sarkofagów, typ skrzyni, o dekoracji łączonej z warsztatem Bartolomea Ammanatiego.
Powiększ - Ława skrzyniowa "cassapanca". Włochy – Florencja
Ława skrzyniowa "cassapanca". Włochy – Florencja
ŁAWA SKRZYNIOWA – CASSAPANCA. Włochy, Florencja, 2. połowa w. XVI. Staropolska nazwa tego typu mebla "ława podnoszista", wyraża jego funkcje – skrzyni i ławy. Zwraca uwagę manierystyczna dekoracja rzeźbiarska m.in. z przedstawieniami "dzikich mężów" w indiańskich pióropuszach – egzotycznych motywów stanowiących aluzję do Nowego Świata.
Powiększ - Stół. Francja, Ile-de-France
Stół. Francja, Ile-de-France

STÓŁ Francja, Ile-de-France, 2 poł. w. XVI. Reprezentuje rodzaj stołów określanych à la DuCerceau, gdyż projektom tego właśnie twórcy zawdzięczają zarówno swoją formę, jak i motywy dekoracyjne. Uważane za prawdziwe arcydzieła tzw. małej architektury, charakteryzują się rozsuwanymi blatami oraz bogato ornamentowanymi podporami, złączonymi rozbudowaną, ażurową poprzeczką.

Powiększ - Fotel. Krąg Andrei Brustolona
Fotel. Krąg Andrei Brustolona
FOTEL. Włochy, Wenecja, krąg Andrei Brustolona (1662-1732), około 1700. Piękny, wysokiej klasy artystycznej mebel wykazujący cechy warsztatu Andrei Brustolona, znanego i cenionego rzeźbiarza i snycerza późnego baroku, działającego głównie w Wenecji i rodzinnym Belluno. Jeden z trzech tego typu foteli w zbiorach wawelskich.
Powiększ - Prasa do serwet. Gdańsk
Prasa do serwet. Gdańsk
PRASA DO SERWET. Polska, Gdańsk, około 1700. Wśród bogato zdobionych gdańskich mebli użytkowych, szczególne miejsce zajmują tzw. prasy do bielizny stołowej, w formie stolików, na których umieszczano zasadniczą część mebla, czyli tłocznię, regulowaną potężną „śrubą”, ujętą bokami w kręcone kolumny. Rzeźbione postacie w zwieńczeniu to personifikacje Wiary i Nadziei. 
Powiększ - Kaseta do gry (fot. KAW)
Kaseta do gry (fot. KAW)

KASETA DO GRY  BRETTSPIEL, Cheb, lata 80. w. XVII, przypisana Johannowi Karlowi Haberstumpfowi (1656-1742). Rozkładana kaseta służąca do gry w trick-tracka (pola wewnętrzne) oraz w szachy i tzw. damkę (strona spodnia) jest przykładem twórczości warsztatów działających w XVII i na początku XVIII  wieku w miejscowości Cheb (zachodnie Czechy), znanej też pod niemiecką nazwą Eger, cenionych ze względu na ciekawe wzornictwo i zastosowanie specyficznej techniki różnobarwnej intarsji reliefowej. Przedstawiona na wieku Flora (alegoria węchu), charakterystyczne obramienia z reliefowymi kwiatami  i podział pól szachownicy na ciemne z intarsjowanym pojedynczym kwiatem oraz jasne z kiścią owoców występują w obiektach przypisywanych jednemu z czołowych artystów chebskich - Johannowi Karlowi Haberstumpfowi.  Pola do gry w trick-tracka tworzą na przemian rybie ogony oplecione winną latoroślą  oraz  intarsjowane obeliski z kartuszem i chorągwiami, symbolizujące chwałę i mądrość. Ogień reprezentowany przez ognistą kulę wieńczącą obeliski  i woda, pod postacią pełnego soku winnego grona odczytywane są jako symbol wojny i pokoju.

Powiększ - Wieko ( fot. Adam Wierzba)
Wieko ( fot. Adam Wierzba)
Powiększ - Plansza do trick-tracka ( fot. Adam Wierzba)
Plansza do trick-tracka ( fot. Adam Wierzba)
Powiększ - Szachownica ( fot. Adam Wierzba)
Szachownica ( fot. Adam Wierzba)

Stanisława Link-Lenczowska

strona głównado góry