x
Serwis używa ciasteczek (cookies) – plików zapisywanych na dysku, w celu zapamiętywania informacji o korzystaniu z serwisu przez użytkownika (więcej).
Użytkownik zawsze może skonfigurować cookies w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej.
Pomiń menu
Zamek Królewski na Wawelu - STRONA GŁÓWNA
wyszukiwanie zaawansowane
pl en większy rozmiar czcionkiwersja dla słabowidzących
MenuWzgórze Wawelskie - plan

















Zamek Królewski na Wawelu
Państwowe Zbiory Sztuki
31-001 Kraków, Wawel 5

centrala
tel. 12 422 51 55
zamek@wawel.org.pl

informacja turystyczna
tel. 12 422 51 55, wew. 219
informacja@wawel.org.pl

rezerwacja zwiedzania i usług przewodnickich
tel. 12 422 16 97
bot@wawel.org.pl

kontakt dla mediów
tel. 12 422 51 55
wew. 380, 341
pr@wawel.org.pl
Press room
przejdź na stronę Biuletynu Informacji Publicznej Zamku Królewskiego na Wawelu
przejdź na stronę Esklepu Zamku Wawelskiego
Pobierz...

Konserwacja architektury

Różnego rodzaju naprawy i renowacje były zawsze prowadzone w budowlach zamkowych. Prace konserwatorskie – we współczesnym rozumieniu – rozpoczęły się po opuszczaniu wzgórza wawelskiego przez armię austriacką od r. 1905. Dla realizacji wielkiego przedsięwzięcia odnowy zamku utworzono specjalną instytucję – Kierownictwo Restauracji Zamku Królewskiego na Wawelu (nazwane z czasem Kierownictwem Odnowienia Zamku Królewskiego na Wawelu).
 
Jeszcze przed I wojną światową, pod kierunkiem architekta Zygmunta Hendla, odnowiono dziedziniec arkadowy, przeprowadzono badania architektoniczne i rozpoczęto prace przy elewacjach pałacu. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w r. 1918, zostały zakończono prace przy elewacjach; odnowiono i urządzono, według projektów prof. Adolfa Szyszko-Bohusza, większość wnętrz pałacu. Prekursorskim rozwiązaniem było urządzenie rezerwatów archeologiczno-architektonicznych, prezentujących relikty kościoła romańskiego w zachodnim skrzydle zamku, rotundy p.w. śś. Feliksa i Adaukta w budybku dawnych kuchni królewskich oraz romańskiej wieży obronno-mieszkalnej. Rozpoczęły się w kresie międzywojennym również prace przy innych budowlach, przerwane w r. 1939 okupacją niemiecką. Do ważniejszych działań konserwatorskich po II wojnie światowej, prowadzonych pod kierunkiem prof. Alfreda Majewskiego i nadzorem Konserwatora Wawelu prof. Jerzego Szablowskiego, należy odnowienie wnętrz skrzydła zachodniego pałacu wraz z klatką schodową Senatorską.
 
Od r. 1986 pełny zakres opieki na zespołem zabytkowym Wawelu przejęła w całości jedna instytucja – Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu (od r. 1994 Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki). Okres kilkudziesięciu lat, jaki upłynął od rozpoczęcia prac, uszkodzenia spowodowane zanieczyszczeniem środowiska i nowe potrzeby użytkowe były powodem podjęcia w ostatniej dekadzie minionego wieku ponownej, całościowej odnowy zamku. Prace te są finansowane z funduszy Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa, dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, dochodów własnych muzeum, a także przez sponsorów. Nadzór nad całością prac sprawuje dyrektor muzeum i jednocześnie Konserwator Zabytków Wzgórza Wawelskiego prof. dr hab. Jan Ostrowski. 
W latach 1991-2000 przeprowadzono konserwację elewacji i większości wnętrz pałacu królewskiego, odnowiony został dziedziniec arkadowy, którego nawierzchnię pokryto brukiem (proj. arch. J. Kisielewski, dr arch. Z. K. Baster). Prace te zostały wyróżnione I nagrodą w konkursie na wydarzenie muzealne roku w dziedzinie konserwacji. Zrealizowano również nową aranżację dziedzińczyka (zw. Batorego), pomiędzy pałacem i katedrą oraz prace przy kilku odcinkach murów obwodowych: murze zw. cegiełkowym, murze przy drodze do bramy fortecznej pod Kurzą Stopką i niektórych ramionach fortyfikacji kleszczowych ujmujących zamek od zachodu.
 
Od r. 2001 jest realizowany  kolejny etap odnowy zabytkowego zespołu Wawelu, związany z konserwacją fortyfikacji i uporządkowaniem otoczenia pałacu. Nastąpiła konserwacja m.in. bramy zw. Herbową, dawnej bastei bramy dolnej, zw. bastionem Władysława IV, bastei austriackiej pod Kurzą Stopką (wraz z mostem, bramą i drogą forteczną), kolejnych odcinków fortyfikacji kleszczowych (z przyległym tarasem widokowym) oraz dwóch „basztach ogniowych” – Lubrance (z odtworzeniem historycznego zwieńczenia) i baszcie Sandomierskiej (proj. arch. P. Stępień, dr inż. St. Karczmarczyk). Rozpoczęto także, zaplanowane na kilka lat, prace przy wschodnim odcinku murów obwodowych. W otoczeniu pałacu zostały zakończone prace przy stokach północnych i tarasie nad tymi stokami, natomiast są kontynuowane działania zmierzające do odtworzenia zespołu ogrodów królewskich we wschodniej części wzgórza. W tym ostatnim zakresie wykonano m.in. rekonstrukcję renesansowych schodów, łączących pałac z ogrodami i konserwację murów oporowych tarasu górnego (proj. arch. P. Stępień, arch. J. Smólski, dr inż. St.  Karczmarczyk), przygotowując architektoniczne ramy dla odtworzenia ogrodów.
 
Kolejnym zadaniem jest konserwacja zabudowy tzw. zamku dolnego. W latach ubiegłych w kilku etapach przeprowadzono remont budynku nr 9, rozpoczęto stopniową odnowę budynku nr 5 (tzw. budynek Kuchni Królewskich), przeprowadzono remont dachów budynków nr 7 i 8 oraz rozpoczęto rewaloryzację budynku nr 7, obejmującego trzy dawne domy gotycko-renesansowe. W r. 2006 zakończył się remont historycznej drogi wejściowej na Wawel przez bramę Herbową.
 
Wymienionym pracom konserwatorskim i konserwatorsko-budowlanym towarzyszą liczne prace remontowo-techniczne, niezbędne dla utrzymania dobrego stanu i prawidłowego funkcjonowania budowli. Kontynuacją odnowy zabudowy Wawelu w obrębie murów obronnych będzie rewaloryzacja stoków wzgórza i otaczających je ulic, co jest zadaniem Gminy Miasta Krakowa.
 
Szczegółowe sprawozdania z prac konserwatorskich i remontowych w zabytkowych budowlach Wawelu są zamieszczane w roczniku „Studia Waweliana”.

                                                                                                                 Piotr Stępień

strona głównado góry