Ukryj obrazki | Powrót na stronę

Lekcje muzealne

Celem działalności edukacyjnej prowadzonej w Zamku Królewskim na Wawelu jest zaznajomienie szerokiej grupy odbiorców z historią polskiej kultury, z dziejami rezydencji i z obiektami stanowiącymi jej dzisiejsze wyposażenie. Bezpośrednie zetknięcie się z dziełem sztuki oraz możliwość jego dogłębnej obserwacji tworzą doskonałą przestrzeń do dyskusji, wymiany spostrzeżeń oraz pomagają w rozwoju zainteresowań. Lekcje muzealne, wykłady, spotkania ze specjalistami różnych dziedzin naukowych i artystycznych stanowią pośrednie ogniwo pomiędzy zabytkiem a słuchaczem. Zajęcia, konkursy oraz wydarzenia organizowane przez Dział Oświatowy Zamku Królewskiego na Wawelu są sposobem na poznanie wyjątkowej przestrzeni muzealnej, a z jej pomocą poszerzają wiedzę i wrażliwość na dziedzictwo narodowe.

zajęcia są prowadzone w czasie roku szkolnego, od wtorku do piątku: 9.30-13.00 (ostatnie wejście)
grupy nie mogą liczyć więcej niż 30 osób (wraz z opiekunami)

Rezerwacja w Dziale Oświatowym:
poniedziałek–piątek godz. 9.00-12.00; 14.00-15.00
tel.: 12 422-51-55 wew. 290

Opłaty w Biurze Rezerwacji (w Centrum Promocjii Informacji) 20 min. przed rozpoczęciem zajęć
  • Bilet normalny: 5 zł od osoby + 60 zł od grupy (1 opiekun na 10 osób wstęp bezpłatny)
  • Bilet ulgowy: 3 zł od osoby + 30 zł od grupy (1 opiekun na 10 osób wstęp bezpłatny)
     
  • Bilet na lekcję wraz z wejściem do Katedry:  5 zł od osoby + 60 zł od grupy + bilet do Katedry (1 opiekun na 10 osób wstęp bezpłatny; cennik na stronie www.katedra-wawelska.pl).

PRZEDSZKOLA

Lekcje muzealne adresowane są do uczniów przedszkoli w wieku od 5 lat. Zajęcia stanowią pierwszy etap wprowadzania najmłodszych w przestrzeń muzealną. Celem interaktywnych zajęć jest pokazanie muzeum wawelskiego jako miejsca przyjaznego i ciekawego, które zachęca do poznawania historii Zamku Królewskiego. Zajęcia wzbogacone są pokazem ilustracyjnym lub warsztatem.

SZKOŁY PODSTAWOWE

Lekcje muzealne przeznaczone dla uczniów szkół podstawowych zapoznają uczestników z przestrzenią muzealną i z eksponowanymi dziełami. Zajęcia polegają nie tylko na omawianiu poszczególnych zabytków, ale także zachęcają do czynnego udziału w dyskusji. Forma zajęć wzbogacona materiałem ilustracyjnym jest zrozumiałym sposobem na zapoznanie odbiorców z ekspozycją i z historią Zamku. Wśród tematów są zarówno te bezpośrednio powiązane z podstawą programową, jak i zagadnienia wykraczające poza nią.

SZKOŁY PONADPODSTAWOWE

Lekcje muzealne adresowane dla uczniów szkół ponadpodstawowych zaznajamiają uczestników z ekspozycją muzealną. Tematy omawiane w trakcie zajęć nakreślają historię Zamku Królewskiego i postaci z nim związanych. Zajęcia są także okazją do zapoznania się z kulturą, obyczajami oraz z dziejami sztuki polskiej. Lekcje mają charakter konwersatoryjny, stanowią uzupełnienie szkolnej podstawy programowej.

TEMATY

Legendy wawelskie

przedszkola i klasy szkolne I-III
Lekcja muzealna ma na celu zaznajomić najmłodszych odbiorców z historią i z legendami wzgórza wawelskiego, z polską kulturą oraz z wyposażeniem ekspozycji. Podczas zajęć prowadzący przybliża sylwetki legendarnych i historycznych postaci związanych z rezydencją, a obiekty muzealne uświadamiają specyfikę i wyjątkowość miejsca, jakim jest Zamek Królewski.

  • słowa kluczowe: arrasy, dzwon Zygmunt, głowy wawelskie, komnata, Krak, legenda, smok, Stańczyk, szewczyk, Zygmunt II August, Zygmunt I Stary
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Reprezentacyjne Komnaty Królewskie.
Życie codzienne na Zamku
przedszkola i klasy szkolne I-III
Celem zajęć jest przybliżenie życia codziennego dawnych mieszkańców zamku, w tym obyczaju, kultury i ceremoniału dworu królewskiego. Prowadzący zwraca uwagę na przeznaczenie poszczególnych sal oraz na najważniejsze elementy wyposażenia ekspozycji, omawia rolę i obowiązki postaci związanych z rezydencją, unaocznia złożoną organizację życia królewskiego. Lekcja muzealna jest ponadto znakomitą okazją do poszerzenia wiedzy historycznej, zobrazowanej przez dzieła sztuki.
  • słowa kluczowe: arrasy, błazen, Bona Sforza, dwór królewski, krużganek, ogrzewanie, podkomorzy, poseł, skrzynia, Tanecznica, urzędy dworskie, wielkorządca, Zygmunt II August, Zygmunt I Stary, Zygmunt III Waza
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Reprezentacyjne Komnaty Królewskie.
Ceremonie dworskie
przedszkola i klasy szkolne I-III
Podczas lekcji muzealnej prowadzący omawia najważniejsze ceremonie porządkujące przebieg życia dynastii królewskiej. Zajęcia przybliżają ich uroczystą oprawę i związane z nimi atrybuty władzy królewskiej, jakimi były insygnia koronacyjne. Eksponaty prezentowane na wystawie podkreślają podniosłość i rangę tych wydarzeń oraz rolę króla w dziejach państwa.
  • słowa kluczowe - przedszkola: berło, biskup, chrzest, dynastia, jabłko, katedra, korona, koronacja, król, marszałek, pogrzeb, Szczerbiec, ślub, tron, uczta
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Skarbiec Koronny, w sali edukacyjnej w budynku nr 7.
  • słowa kluczowe - klasy szkolne I-III: biskup, chrzest, dynastia, insygnia, katedra, koronacja, marszałek, pogrzeb, Szczerbiec, ślub, tron, uczta
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Skarbiec Koronny oraz w katedrze wawelskiej.
Gawęda o rycerzu
przedszkola i klasy szkolne I-III
Podczas lekcji muzealnej prowadzący omawia szeroko pojęty obyczaj rycerski i rolę kobiet w średniowiecznym społeczeństwie. Uczestnicy poznają obowiązki pazia i giermka oraz przebieg pasowania na rycerza. Na podstawie eksponowanych militariów uczestnicy poznają ewolucję zbroi oraz funkcję i formę wybranej broni białej.
  • słowa kluczowe: giermek, herb, Joanna d’Arc, kodeks rycerski, koń, miecz, pasowanie, paź, polowanie, rycerz, średniowiecze, turniej, uzbrojenie, Zawisza Czarny, zbroja
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Zbrojownia.
Wawelski świat zwierząt i roślin
przedszkola i klasy szkolne I-III
Podczas zajęć uczniowie poznają historię ogrodów i zwierzyńca wawelskiego, a także stan wiedzy o przyrodzie od starożytności do czasów renesansu. Uczestnicy zaznajamiają się z gatunkami roślin i zwierząt ukazanych na arrasach oraz obrazach będących wyposażeniem wnętrz zamkowych.
  • słowa kluczowe: arrasy, fauna, flora, ogród, taras, warsztat tkacki, zwierzęta egzotyczne, zwierzęta fantastyczne, zwierzęta symboliczne, Zygmunt II August
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Reprezentacyjne Komnaty Królewskie.
Taniec i muzyka na królewskim dworze
przedszkola i klasy szkolne I-III
Prowadzący podczas zajęć przekazuje informacje na temat historii polskiej muzyki religijnej i świeckiej tworzonej przy dworze królewskim. Uczestnicy dowiadują się o dawnych instrumentach muzycznych, uczą się je dzielić ze względu na sposób wydobywania dźwięku, zapoznają się z różnymi rodzajami utworów i tańców od średniowiecza do renesansu. Prezentowane we wnętrzach zamkowych dzieła malarstwa oraz tkaniny, związane z tańcem i z muzyką, obrazują życie kulturalne minionych wieków.
  • słowa kluczowe: Walenty Bekwark, Bona Sforza, instrumenty dawne, Tanecznica, tańce dawne, Zygmunt I Stary, Zygmunt II August
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Reprezentacyjne Komnaty Królewskie.
Dzieje wzgórza wawelskiego
klasy szkolne I-IV
Celem zajęć jest przybliżenie uczestnikom najdawniejszych dziejów wzgórza wawelskiego, jego budowli obronnych, rezydencjonalnych i kościelnych. Poprzez zabytki i wykopaliska archeologiczne prezentowane na wystawie uczniowie poznają rolę archeologa i historyka w badaniu dawnych dziejów.
  • słowa kluczowe: archeolog, baszta, fortyfikacje, historyk, kafel, kronikarz, kuchnie królewskie, lapidarium, miasteczko wawelskie, obronność, piec, rotunda, średniowiecze, wykopaliska
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Wawel zaginiony.
Przed namiotem wezyra
klasy szkolne I-IV
Prowadzący opowiada o bogato zdobionych namiotach tureckich, o ich funkcji i wyposażeniu, jakimi były m.in. dywany i tkaniny ozdobne. Uczniowie zapoznają się z techniką aplikacji oraz z symboliką przedstawień związanych z kulturą Bliskiego Wschodu. W kontekście bitwy pod Wiedniem omawiana jest postać króla Jana III Sobieskiego oraz wezyra Kara Mustafy. Na przykładzie eksponowanych dzieł sztuki Wschodu przybliża się funkcję wezyra jako dowódcy armii tureckiej, przynależne mu oznaki władzy oraz jego ubiór.
  • słowa kluczowe: aplikacja, buńczuk, chorągiew, dywan, inskrypcja, islam, Jan III Sobieski, kobierzec, mihrab, namiot, sułtan, szabla, Turcja, wezyr, wiktoria wiedeńska, Zulfikar
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Sztuka Wschodu.
Opowieść o królowej Jadwidze
klasy szkolne I-IV
Prowadzący opowiada legendy o Świętej Jadwidze oraz podaje fakty historyczne związane z jej osobą – przybycie do Krakowa, jej koronację, początki panowania, przybycie Władysława Jagiełły, jego chrzest i ślub z Jadwigą. Uczniowie zapoznają się z pozostałościami zamku i katedry wawelskiej z okresu średniowiecza.
  • słowa kluczowe: dobroczynność, herb, Jadwiga Andegaweńska, jałmużna, Kazimierz Wielki, koronacja, Litwa, Ludwik Andegaweński, monogram, Szczerbiec, Władysław II Jagiełło
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Skarbiec Koronny i w katedrze wawelskiej.
Wawel legendarny i historyczny
klasy szkolne IV-VI
Podczas zajęć uczestnicy zapoznają się z najważniejszymi legendami związanymi ze wzgórzem wawelskim. Prezentowane eksponaty oraz omówienie funkcji poszczególnych pomieszczeń ukazują zamek jako siedzibę najwyższej władzy. Lekcja muzealna wprowadza również wiedzę na temat królów i innych osób będących czołowymi mecenasami sztuki danej epoki.
  • słowa kluczowe: arrasy, dziedziniec, dynastia, głowy wawelskie, historia, kronikarz, król, krużganki, legenda, mecenas, Skuba, Stańczyk, wzgórze wawelskie
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Reprezentacyjne Komnaty Królewskie.
Moda na Orient
klasy szkolne IV-VI
Zajęcia mają na celu ukazanie fascynacji sztuką i kulturą Orientu, w tym wyrobów z Turcji, Chin i Japonii. Moda na Orient natrafiła w naszym kraju na bardzo podatny grunt, ze względu na istniejące u nas silne wpływy sztuki Bliskiego Wschodu, które szczególnie widoczne były za panowania króla Jana III Sobieskiego. Na lekcji prezentowane są pamiątki związane z bitwą pod Wiedniem oraz porcelana chińska i japońska.
  • słowa kluczowe: Chiny, chorągwie, Japonia, Jan III Sobieski, kobierce, namioty, Orient, origami, porcelana, Turcja, wezyr, Wiedeń
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Sztuka Wschodu.
Kultura muzyczna dworu królewskiego
klasy szkolne IV-VIII i szkoły ponadpodstawowe
Celem zajęć jest zapoznanie uczniów z rozwojem muzyki polskiej, począwszy od wczesnośredniowiecznych antyfonarzy po muzykę dworską doby renesansu. Uczestnicy śledzą rozkwit muzyki religijnej (tworzonej przy katedrze krakowskiej) i świeckiej, od pierwszych pieśni aż po tańce wykonywane podczas uczt i balów na dworze królewskim.
  • słowa kluczowe: antyfonarz, Walenty Bekwark, Bona Sforza, branle, chorał, galiarda, instrumenty dawne, Jan Kochanowski, Mikołaj Gomółka, pawana, psalm, psałterz, tanecznica, Zygmunt I Stary, Zygmunt II August
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Reprezentacyjne Komnaty Królewskie.
Kazimierz Wielki i jego czasy
klasy szkolne I-III
Podczas zajęć omawiana jest postać Kazimierza Wielkiego, legendy i opowieści z nią związane. Uczestnicy zapoznają się także z czasami, w których żył król, i z jego rolą w historii jako fundatora i reformatora kraju.
  • słowa kluczowe: Akademia Krakowska, dynastia, fundator, katedra, kielich, koronacja, król, następca tronu, skarbiec, Szczerbiec, zamek średniowieczny
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Skarbiec Koronny i w katedrze wawelskiej.

klasy szkolne IV-VIII i szkoły ponadpodstawowe
Zajęcia mają na celu przybliżenie postaci Kazimierza Wielkiego jako fundatora, inicjatora przemian gospodarczych i politycznych w kraju. Uczniowie zapoznają się z historią wzgórza wawelskiego w czasach panowania króla poprzez eksponaty muzealne prezentowane w średniowiecznej części zamku.
  • Słowa kluczowe: Akademia Krakowska, dynastia, fundator, gotyk, grosz krakowski, katedra, kielich, król, Piastowie, reformator, Skarbiec Koronny, Szczerbiec
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Skarbiec Koronny w katedrze wawelskiej.
Katedra wawelska
klasy szkolne III-VIII i szkoły ponadpodstawowe
W czasie zajęć uczniowie poznają dzieje katedry, począwszy od ustanowienia na Wawelu siedziby biskupa po czasy współczesne, jej rolę w dziejach narodu i społeczeństwa. Omawiane są przemiany stylowe oraz najważniejsze obiekty wyposażenia budowli potwierdzające jej wyjątkowość.
  • słowa kluczowe: biskup, bohater narodowy, dzwon, gotyk, kaplica, koronacja, krypta romańska, nagrobek, nekropolia, ołtarz ojczyzny, prezbiterium, relikwiarz, Święty Stanisław ze Szczepanowa, trofeum, tron, Święty Wacław
  • Zajęcia odbywają się w katedrze wawelskiej.
Śladami Święj Jadwigi Andegaweńskiej – królowej Polski
klasy szkolne V-VIII i szkoły ponadpodstawowe
W salach zamkowych z okresu średniowiecza prowadzący przypomina fakty historyczne leżące u podstaw wyboru Jadwigi na tron Polski. W Sali Jadwigi i Jagiełły opowiada o jej koronacji i początkach panowania, o przybyciu Władysława Jagiełły, o jego chrzcie i ślubie z Jadwigą. Omawiany jest okres wspólnego panowania obojga władców w publicznym i prywatnym aspekcie.
  • słowa kluczowe: dobroczynność, herb, Jadwiga Andegaweńska, jałmużna, Kazimierz Wielki, koronacja, Litwa, Ludwik Andegaweński, monogram, Szczerbiec, Władysław II Jagiełło
  • Zajęcia odbywają się w wybranych salach ekspozycji Skarbiec Koronny i w katedrze wawelskiej.
Przedromanizm i romanizm na Wawelu

klasy szkolne V-VI oraz szkoły ponadpodstawowe
Uczestnicy zajęć, przemieszczając się pośród wczesnośredniowiecznych reliktów, mogą zapoznać się z jedną z najstarszych budowli sakralnych powstałych na przełomie X i XI wieku, z detalami architektonicznymi, makietami dawnej zabudowy oraz licznymi znaleziskami z wykopalisk na terenie Wawelu. Na ich przykładzie omawiane będą początki kamiennej zabudowy książęcej i królewskiej rezydencji do końca XII wieku.

  • słowa kluczowe: apsyda, dynastia, empora, katedra, kolumna, krypta, palatium, plecionka, rotunda
  • Zajęcia odbywają się w miejscu ekspozycji Wawel Zaginiony.
Gotyk na Wawelu
klasy szkolne V-VI oraz szkoły ponadpodstawowe
Zajęcia przybliżają historię przebudowy romańskiego zespołu pałacowego i wawelskiej katedry za czasów panowania Kazimierza Wielkiego i pierwszych królów z dynastii Jagiellonów. W średniowiecznych salach na parterze i w przyziemiu zamku omawiane są charakterystyczne formy architektoniczne gotyku, jak również przemiany związane z rozbudową wawelskiej rezydencji.
  • słowa kluczowe: Piastowie, prezbiterium, sklepienie krzyżowo-żebrowe, Szczerbiec, transept, tumba, wertykalizm, witraż, zwornik, żebro
  • Zajęcia odbywają się w Skarbcu Koronnym i w Zbrojowni oraz na zewnętrznym dziedzińcu zamkowym.
Renesans na Wawelu
klasy szkolne V-VI oraz szkoły ponadpodstawowe
Pierwsza połowa XVI wieku to okres najważniejszych zmian dokonanych w architekturze wawelskiej rezydencji. Na podstawie renesansowych detali, motywów dekoracyjnych, wystroju wnętrz oraz wybranych dzieł uczestnicy zapoznają się z kulturą odrodzenia, z czasem i miejscem jej narodzin, ze szczególnym znaczeniem mecenatu ostatnich Jagiellonów w epoce, która w polskiej historii nazywana jest złotym wiekiem.
  • słowa kluczowe: arkada, arras, Bartłomiej Berrecci, Franciszek Florentczyk, fryz, humanizm, kaplica, kaseton, kolumnada, portal
  • Zajęcia odbywają się na dziedzińcu arkadowym i w Komnatach Reprezentacyjnych.
Barok na Wawelu
klasa szkolna VI oraz szkoły ponadpodstawowe
Po pożarze północnego skrzydła zamku w 1595 roku w komnatach pojawiły się marmurowe portale i kominki. Przy sufitach zamocowane zostały obrazy w złotych ramach, a ściany przyozdobiły obrazy holenderskich malarzy. W odniesieniu do wystroju pałacowych wnętrz uczestnicy dowiedzą się o charakterystycznych cechach baroku, różnicach zachodniego i polskiego malarstwa, o kulturze i obyczajowości sarmackiej szlachty.
  • słowa kluczowe: dynamizm, kontrreformacja, kurdyban, plafon, Sarmata, stiuk, światłocień, Wazowie
  • Zajęcia odbywają się we wnętrzach barokowych Komnat Reprezentacyjnych.
Pamiątki wawelskie po królu Janie III Sobieskim
klasy szkolne IV-VI oraz szkoły ponadpodstawowe
W dziejach nowożytnej Europy Jan III Sobieski znany jest jako jeden z najwybitniejszych wodzów. Po słynnej bitwie z Turkami pod Wiedniem utrwaliła się legenda polskiej husarii i sława zwycięskiego króla. Podczas lekcji uczestnicy będą się mogli zapoznać z życiem rodziny królewskiej, z wizerunkami Jana III Sobieskiego oraz z cennymi pamiątkami przywołującymi jego sukcesy wojenne i polityczne.
  • słowa kluczowe: chorągwie tureckie, głownia szabli Kara Mustafy, husaria, Maria Kazimiera, miecz i kapelusz poświęcany, namioty, odsiecz, płaszcz Kawalera Orderu Świętego Ducha, „przedmurze chrześcijaństwa”, Zulfikar
  • Zajęcia odbywają się w Komnatach Reprezentacyjnych, w miejscu ekspozycji Sztuka Wschodu oraz w Skarbcu Koronnym.
Strój w dobie renesansu i baroku na portretach wawelskich
klasy szkolne VI–VIII oraz szkoły ponadpodstawowe
Jedwabie i aksamity, stroje haftowane złotymi i srebrnymi nićmi. Zdobne obuwie i różne nakrycia głowy, bogactwo akcesoriów. Wszystkie te elementy staną się znakiem rozpoznawczym nowożytnej mody europejskiej, dla której czymś zupełnie odmiennym będzie ubiór polskiego szlachcica. Na przykładzie portretów uczestnicy zaznajomią się z upodobaniami estetycznymi mody zachodniej i ze specyfiką stroju sarmackiego.
  • słowa kluczowe: baczmagi, delia, gorset, kryza, kołpak, peruka à la lion, pludry, szuba, trzęsienie, żupan
  • Zajęcia odbywają się w Komnatach Reprezentacyjnych i w Skarbcu Koronnym.
Rycerz i kultura rycerska
klasy szkolne V–VI oraz szkoły ponadpodstawowe
Stan rycerski rządził się własnym kodeksem postępowania, który określały ścisłe zasady, w tym zbrojne stawianie się na wezwanie króla. Obyczaje rycerskie rozkwitały na zamkach i dworach władców, stając się ważną częścią kultury średniowiecza. Podczas zajęć uczestnicy zostaną zaznajomieni z etapami edukacji rycerskiej, ze słynnymi rycerzami, wyposażeniem i uzbrojeniem, ze światem bitew, turniejów i rozrywek.
  • słowa kluczowe: giermek, kopia, miecz, ostrogi, pasowanie, paź, przyłbica, szranki, Zawisza Czarny, zbroja
  • Zajęcia odbywają się w Zbrojowni i w Skarbcu Koronnym.
Wawel – rezydencja władców Polski
klasy szkolne IV–VIIII oraz szkoły ponadpodstawowe
Wawelska rezydencja była miejscem ceremonii państwowych i dworskich oraz codziennego życia rodziny królewskiej. Na przykładzie zamkowych komnat uczestnikom zostaną przybliżone przeznaczenie i wystrój pałacowych wnętrz. Podczas zajęć omawiana będzie organizacja dworu królewskiego, jego ranga i znaczenie, a także jedna z wybranych dworskich ceremonii.
  • słowa kluczowe: arrasy, audiencja, głowy wawelskie, Jagiellonowie, koronacja, marszałek koronny, podskarbi, posłowie, rada królewska, tron, wielkorządca
  • Zajęcia odbywają się na Parterze i w Komnatach Reprezentacyjnych.