Oficjalna sprzedaż biletów - bilety.wawel.krakow.pl | Uwaga: do 31 VIII wprowadzamy czasowe zmiany w udostępnianiu części ekspozycji dla Zwiedzających, szczegóły w zakładce „Zwiedzanie/Co zwiedzać”

Blog Edukacyjny

/ Przeczytaj
Arrasy
Magdalena Ozga 19.08.2021 godz. 18:00

Specjalna Komisja Mieszana

Jakie były zadania Specjalnej Komisji Mieszanej? Na to pytanie szczegółowo opowie kuratorka wystawy "Wszystkie arrasy króla. Powroty 2021-1961-1921"
Specjalna Komisja Mieszana, której zadaniem była realizacja postanowień traktatu pokojowego dotyczących rewindykacji, została powołana 17 maja 1921 roku.

Przewodniczącym delegacji polskiej został Antoni Olszewski, były minister przemysłu i działacz gospodarczy. Był także przewodniczącym komisji reewakuacyjnej, zajmującej się zwrotem mienia.

Zadania Komisji były teoretycznie proste – wskazanie obiektów podlegających rewindykacji, ich przejęcie i wysłanie do Polski, w praktyce jednak była to mozolna i żmudna praca. Jak można się domyślić, stronie rosyjsko-ukraińskiej nie zależało na sprawnym i szybkim działaniu, przeciwnie – do przejęcia zabytków konieczne było zakończenie skomplikowanych procedur i zaangażowanie przedstawicieli różnych instytucji. Bez wszystkich koniecznych osób nie można było przejąć rewindykowanych muzealiów czy archiwów. Trzeba było także wskazać miejsce ich przechowywania i udowodnić ich pochodzenie.

Komisji udało się przejąć nie tylko kolekcje arrasów Zygmunta Augusta. Z Rosji wróciła także Bitwa pod Grunwaldem Jana Matejki i pomnik księcia Józefa Poniatowskiego, dłuta Bertela Thorvaldsena, podarowany przez cara Mikołaja I generałowi Iwanowi Paskiewiczowi.

Wróciły widoki Warszawy pędzla Canaletta, inne obrazy, meble i wyposażenie Zamku Warszawskiego oraz Łazienek. Odzyskano także zbiory polskiego przemysłowca z Petersburga Stanisława Krosnowskiego, Metrykę Koronną, archiwum Stanisława Augusta Poniatowskiego oraz część Biblioteki Załuskich i Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego. 

Oprócz arrasów do Krakowa trafiły chorągwie, dotychczas przechowywane w muzeach rosyjskich, a także pamiątki po Janie III Sobieskim, militaria i złotnictwo. Wszystkie te obiekty stanową dziś trzon wawelskich zbiorów.

Specjalna Komisja Mieszana przestała działać w kwietniu 1934 roku i została oficjalnie rozwiązana trzy lata później.

Komentarze

Wpisz treść wiadomości
Wpisz swoje imię i nazwisko
Podaj prawidłowy e-mail
T_FORM_ERROR_RATE
Zaznacz to pole
DODAJ KOMENTARZ

„Poszukiwacz skarbów” czy badacz kultury antycznej? Karol Lanckoroński i jego kolekcja sztuki starożytnej

01.07.2026
W biogramach Karola Lanckorońskiego, zamieszczanych w leksykonach i słownikach, na pierwszym miejscu wymieniano zwykle jego dokonania w dziedzinie archeologii. O zainteresowaniu Lanckorońskiego antykiem pisze dr Joanna Winiewicz-Wolska z Działu Zbiorów Malarstwa, współkuratorka wystawy "Arcydzieła z kolekcji Lanckorońskich. Opowieść o antyku".

Poradniki dla władców - Elżbieta Rakuszanka i traktat "O wychowaniu Królewicza"

12.05.2026
Wychowanie i edukacja dzieci królewskich stanowiły zawsze w państwach monarchicznych sprawę największej wagi. Również na wawelskim dworze rozumiano, że odpowiednie przygotowanie władcy stanowić może klucz do powodzenia państwa i dynastii.

Historię edukacji królewskich dzieci na dworze Jagiellonów przybliża Paweł Neumann-Karpiński z Działu Edukacji.

Abakanowicz. Bez reguł. Arrasy i abakany na Wawelu

15.12.2025
Kim była Magdalena Abakanowicz? Jak tworzyła dzieła sztuki? Sprawdź najważniejsze informacje w infografice!

Król będzie tak dobry jak jego nauczyciel

14.10.2025
Wychowanie i edukacja dzieci królewskich stanowiły zawsze w państwach monarchicznych sprawę największej wagi. Również na wawelskim dworze rozumiano, że odpowiednie przygotowanie władcy stanowić może klucz dla powodzenia państwa i dynastii.

W serii "Edukacja królów na Wawelu" postaramy się Wam przybliżyć historię związaną z edukacją królewskich dzieci na dworze Jagiellonów w Krakowie.

Autorem artykułu jest Paweł Neumann-Karpiński z Działu Edukacji ZKnW.
Zobacz wszystkie