Między bólem a zachwytem. Między życiem a śmiercią.
Od 6 listopada 2026 roku do 6 stycznia 2027 roku Zamek Królewski na Wawelu zaprasza na wystawę Ekstazy. Bernini na Wawelu - trzecią odsłonę cyklu poświęconego arcydziełom rzeźby nowożytnej, zapoczątkowanego ekspozycjami Ekspresja. Lwowska rzeźba rokokowa (2023) i Emocje. Lwowska rzeźba rokokowa (2024). Tym razem w centrum opowieści znajdzie się ekstaza – stan graniczny, w którym intensywność przeżycia przekracza codzienne doświadczenie, prowadząc ku duchowemu uniesieniu, zachwytowi, a niekiedy także ku doświadczeniu śmierci.
Punktem odniesienia dla wystawy jest twórczość Gian Lorenza Berniniego, jednego
z najwybitniejszych artystów baroku. Bernini jako reżyser światła, ruchu i emocji potrafił nadawać rzeźbie niezwykłą dynamikę, a duchowe przeżycia ukazywać z poruszającą intensywnością. Szczególne miejsce na wystawie zajmą dzieła związane z jego słynną Ekstazą św. Teresy z Ávili, znajdującą się w kaplicy Cornaro w rzymskim kościele Santa Maria della Vittoria. Wśród prezentowanych obiektów znajdą się m.in. model twarzy świętej, terakotowe bozzetto, rysunek przedstawiający jej głowę oraz projekt ołtarza kaplicy Cornaro. Zgromadzone prace pozwolą przyjrzeć się warsztatowi artysty
i sposobom, w jakie za pomocą formy, światła i ruchu potrafił nadać duchowemu doświadczeniu niemal namacalny wymiar.
Opowieść o ekstazie dopełnią dzieła ukazujące przeżycia innych świętych, m.in. modele związane z pomnikiem Marii Raggi oraz przedstawieniami św. Anastazji i św. Filipa Nereusza, a także obrazy Giovanniego Battisty Gauliego, zwanego Bacicciem, i Giuseppe Marii Crespiego. Zestawienie rzeźb, rysunków i malarstwa pozwoli prześledzić różnorodne sposoby przedstawiania stanów ekstatycznych w sztuce XVII i XVIII wieku.
Ekspozycja zostanie zaaranżowana w dwóch przestrzeniach, wyznaczających dwie linie narracyjne: ekstazę doświadczaną za życia oraz uniesienie związane ze śmiercią. Wystawa będzie nawiązywać do wcześniejszych odsłon wawelskiego cyklu, rozwijając refleksję nad emocjami i ich artystyczną reprezentacją. Ważnym elementem opowieści staną się również światło i muzyka, współtworzące atmosferę ekspozycji.
Ekstazy. Bernini na Wawelu to spotkanie z dziełami najwyższej klasy artystycznej, a zarazem próba uchwycenia jednego z najbardziej fascynujących fenomenów sztuki dawnej – potrzeby ukazywania tego, co wymyka się zwykłemu doświadczeniu. To opowieść o granicach ludzkich emocji, o cielesności i duchowości, o napięciu między cierpieniem a zachwytem oraz między życiem a śmiercią.
Kurator wystawy: Joanna Sędziwy