Oficjalna sprzedaż biletów - bilety.wawel.krakow.pl

Anny Jagiellonki. Relacje kobiet i władzy

sześć wizerunków królowych, każda w tradycyjnym stroju
27–29 października 2026

Ogólnopolska konferencja naukowa „Anny Jagiellonki – relacje kobiet i władzy”

                 
Zamysł konferencji
Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Anny Jagiellonki – relacje kobiet i władzy” będzie towarzyszyła wystawie czasowej Anna Jagiellonka. Wszystkie twarze królowej w Zamku Królewskim na Wawelu (22.10.2026–14.02.2027). Dotyczyć ma w najszerszym ujęciu zagadnień pamięci o kobietach, opisywania roli kobiet w historii, relacji kobieta–władza czy herstoria. Królowa Anna nie będzie jednak jedyną bohaterką konferencji, bowiem imię Anna Jagiellonka odnosi się aż do czterech postaci historycznych, co pozwala ukazać szerokie spektrum losów kobiet w rodzinach królewskich:
  • Anna, królowa Polski, córka Zygmunta i Bony, żona Stefana Batorego,
  • Anna z Polski, córka Kazimierza i Elżbiety, księżna pomorska, żona Bogusława X Gryfity,
  • Anna Czeska i Węgierska, cesarzowa, żona Ferdynanda I Habsburga, matka 15 dzieci,
  • Anna, córka Zygmunta i Barbary Zapolyi, księżniczka polska, zmarła w wieku 5 lat.
Ich życiorysy stanowić mają punkt wyjścia do interdyscyplinarnej refleksji nad rolą kobiet w strukturach władzy na przestrzeni wieków i współcześnie, ze szczególnym uwzględnieniem Ostatniej z Rodu Jagiełłowego. Pozwolą zadać pytanie, kim współcześnie są „Anny Jagiellonki” – kobiety, które sięgają po władzę i odciskają piętno na losach świata.
 
Zakres tematyczny
Zapraszamy uczestników do zgłaszania referatów, które podejmują zagadnienia związane z różnie rozumianymi relacjami kobiet i władzy w perspektywie historycznej, kulturowej i społecznej. Proponowane obszary tematyczne:
  • królowa Anna Jagiellonka jako władczyni, regentka i uczestniczka procesów decyzyjnych;
  • kobiety z dynastii Jagiellonów i ich wpływy polityczne;
  • reprezentacje kobiet u władzy w sztuce, literaturze i popkulturze;
  • relacja między macierzyństwem a władzą;
  • władza, płeć i religia w epoce nowożytnej i współcześnie;
  • Anny Jagiellonki i nie tylko – życiorysy kobiet z rodów królewskich;
  • małżeństwo, pokrewieństwo, macierzyństwo i sieci dynastyczne jako narzędzia władzy;
  • męskie i niemęskie, kobiece i niekobiece – wzorce płciowe a władza.
Charakter konferencji
Konferencja ma charakter interdyscyplinarny. Do udziału zapraszamy badaczki i badaczy reprezentujących historię, historię sztuki, literaturoznawstwo, kulturoznawstwo, antropologię, socjologię, filozofię, gender studies oraz inne dziedziny nauk humanistycznych i społecznych.
W ramach wydarzenia przewidywane są sesje referatowe i posterowe, wykłady i debaty eksperckie.

PROGRAM

27 X 2026 (wtorek)

Sala Poselska na II piętrze Zamku (referaty)

9:00–10:00 Rejestracja uczestników
10:00–10:10 Powitanie uczestników
10:10–11:10 Wykład otwarcia: dr hab. Dorota Folga-Januszewska, prof. ASP
11:15–13:15 Panel 1: Konserwacja portretów Anny Jagiellonki
13:30–14:30 Oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Anna Jagiellonka. Wszystkie twarze królowej” (dla uczestników konferencji)
14:45–15:45 Przerwa obiadowa
16:00–17:00 Wykład ekspercki: dr Dominik Kadzik, dr Agnieszka Pawłowska-Kubik
17:00–18:00 Panel 2: Anny Jagiellonki: królewna, księżna i cesarzowa
18:00 Zamknięcie pierwszego dnia obrad

28 X 2026 (środa)

Centrum Wystawowo-Konferencyjne (referaty) i Sala Sigmunda w budynku nr 5 (debata)

9:00 Otwarcie drugiego dnia obrad  
9:05–10:25 Panele równoległe:
Panel 3: Anna Jagiellonka i władczynie w literaturze
Panel 4: Anna Jagiellonka – konteksty
10:30–11:30 Panele równoległe:
Panel 5: Władczynie – recepcja i edukacja  
Panel 6: Anna Jagiellonka – jak ją widzimy
11:30–12:00 Przerwa kawowa          
12:15–13:15 Oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Anna Jagiellonka. Wszystkie twarze królowej” (dla uczestników konferencji)
13:30–14:30 Panele równoległe:
Panel 7: Recepcja kobiet władzy w kulturze
Panel 8: Anna Jagiellonka – życie i wiara
14:30–15:30 Prezentacja praskiej wystawy poświęconej Annie Jagiellonce         
15:30–16:30 Przerwa obiadowa 
    
16:30–18:00 DEBATA Syndrom Anny Jagiellonki. Czy kobiety w kulturze wciąż muszą czekać w kolejce do tronu? 
Jak przez wieki przedstawiano kobiety sprawujące władzę? Co mówiły o nich kroniki, literatura i dawne wyobrażenia, a co dopowiedziały późniejsze pokolenia?
W ramach debaty eksperckiej podczas konferencji „Anny Jagiellonki. Relacje kobiet i władzy” przyjrzymy się mitom i stereotypom, które narosły wokół władczyń, by następnie zapytać, jak dawne narracje wpływają na współczesne postrzeganie kobiet u władzy.
Zastanowimy się dlaczego kobieca władza wciąż tak często widziana jest jako coś niezwykłego, podejrzanego lub wymagającego szczególnego uzasadnienia?

Uczestnicy i Uczestniczki

dr hab. Magdalena Biniaś-Szkopek, prof. UAM
Historyczka, mediewistka, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i dyrektorka Biblioteki Kórnickiej Polskiej Akademii Nauk. Jej badania koncentrują się na historii kobiet w średniowiecznej Polsce. W ostatnich latach ważnym obszarem jej zainteresowań stały się polskie królowe późnego średniowiecza.
dr Anna Jankowiak
Archeolożka, doktorka nauk humanistycznych, publicystka, popularyzatorka wiedzy, znana w sieci jako Wiedźma od wiedzy. Autorka książki Bestie antyku. Fundatorka i wiceprezeska Fundacji Muzeum Historii Kobiet. W badaniach naukowych skupia się na historii magii, czarów i zajmujących się nimi osób, a także kobiecych i boskich archetypach. Bada dawne kultury i ich adaptacje we współczesności, zwłaszcza w propagandzie nazistowskiej.
dr Agnieszka Jankowiak-Maik
Nauczycielka, tutorka, popularyzatorka, autorka licznych publikacji, znana w sieci jako Babka od histy. Autorka książki Historia, której nie było i współautorka serii komiksów historycznych dla dzieci „Niezła Historia”, których pierwszy tom Skąd się wzięła Polska uzyskał tytuł Mądra Książka Roku 2024 dla dzieci. Prezeska Fundacji Muzeum Historii Kobiet, członkini rady programowej Fundacji im. Julii Woykowskiej i rady fundacji Projekty Edukacyjne. Promotorka nowoczesnych metod nauczania, społeczeństwa obywatelskiego i kobiecej strony historii.
dr Michał Sawczuk
Romanista i mediewista, tłumacz literatury średniowiecznej. Autor artykułów naukowych i popularyzatorskich oraz monografii Męskie, żeńskie w średniowiecznej poezji kobiet w języku oksytańskim. Zajmuje się badaniami nad kulturą i historią oksytańskiego obszaru językowego, interesuje się również problematyką neomediewalizmu i współczesnej recepcji średniowiecza.
dr Jacek Stawiski (moderator)
redaktor naczelny „Tygodnika Powszechnego”. Wcześniej przez wiele lat był dziennikarzem telewizyjnym i radiowym, m.in. RMF, BBC World, TVN24, TVN24 BiS. Autor filmów dokumentalnych, programów oraz artykułów o historii Polski, historii Żydów polskich oraz o współczesnym Izraelu. Studiował historię oraz historię i kulturę Żydów na Uniwersytecie Jagiellońskim. Autor książki Trzecia transformacja w Polsce 1989–1995.

29 X 2026 (czwartek)

Sala Sigmunda w budynku nr 5 (referaty)

9:00 Otwarcie trzeciego dnia obrad
9:15–10:15 Panel 9: Polskie władczynie – Królowa Bona
10:30–12:00 Panel 10: Polskie władczynie epoki jagiellońskiej
12:15–12:45 Przerwa kawowa
12:45–13:45 Wykład ekspercki: dr hab. Rafał Simiński
14:00–15:00 Panel 11: Władczynie Rzeczypospolitej Obojga Narodów
15:00–16:00 Przerwa obiadowa
16:00–17:00 Wykład zamknięcia: dr hab. Lidia Korczak, prof. UJ
17:00 Zakończenie konferencji
Plik do pobrania
Informator konferencyjny

Rada Naukowa Konferencji

  • prof. dr hab. Andrzej Betlej (Dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu)
  • prof. dr hab. Małgorzata Omilanowska (Dyrektorka Zamku Królewskiego w Warszawie)
  • dr hab. Dorota Folga-Januszewska, prof. ASP (Zastępczyni Dyrektora Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie)
  • prof. dr hab. Stanisław A. Sroka (Dziekan Wydział Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, Katedra Historii Średniowiecznej),
  • dr hab. Agnieszka Szudarek, prof. US (Dyrektorka Instytutu Historycznego Uniwersytetu Szczecińskiego)
  • dr hab. Lidia Korczak, prof. UJ (Katedra Historii Średniowiecznej, Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego)
  • dr hab. Monika Świerkosz (Katedra Teorii Literatury Uniwersytetu Jagiellońskiego)
  • dr hab. Katarzyna Kuras, prof. UJ (Katedra Historii Nowożytnej, Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego)
  • dr Dominik Kadzik (Katedra Historii Nowożytnej, Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego)
  • dr Agnieszka Pawłowska-Kubik 

Komitet organizacyjny

  • Paweł Neumann-Karpiński (Zamek Królewski na Wawelu – przewodniczący komitetu)
  • Agnieszka Wrzesińska (Fundacja Muzeum Historii Kobiet)
  • Dr Michał Sawczuk

Informacje organizacyjne

Organizator: Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki 
Języki konferencji: polski
Opłata konferencyjna: brak
Publikacja pokonferencyjna: Organizatorzy przewidują możliwość publikacji wybranych referatów w recenzowanej monografii pokonferencyjnej.

Partnerzy wydarzenia

  • Zamek Królewski w Warszawie;
  • Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie;
  • Wydział Historyczny Uniwersytetu Jagiellońskiego;
  • Instytut Historyczny Uniwersytetu Szczecińskiego – Zespół Badawczy Historia Kobiet w Instytucie Historycznym US;
  • Fundacja Muzeum Historii Kobiet.