Oficjalna sprzedaż biletów - bilety.wawel.krakow.pl

Bogate y jedwabne. Pasy kontuszowe

Wybierz datę

Zwiedzanie

wtorek-niedziela:

9:00-17:00

ostatnie wejście:

30 min przed zamknięciem

nieczynne:

1, 11 XI; 24-26 XII, 1 I

Bogate y jedwabne. Pasy kontuszowe z kolekcji Zamku Królewskiego na Wawelu
20 listopada 2026 – 28 lutego 2027

Mówiły o statusie, podkreślały gust, zachwycały kunsztem. Z czasem stały się także symbolem polskości. Pasy kontuszowe to nie tylko niezwykłe dzieła dawnego rzemiosła, lecz także świadectwo mody, obyczajów i historii. Odkryj ich barwny świat na wystawie „Bogate y jedwabne. Pasy kontuszowe z kolekcji Zamku Królewskiego na Wawelu”.

Na ekspozycji zaprezentowanych zostanie 63 obiektów z wawelskiej kolekcji, ukazujących różnorodność wzorów, kunszt tkacki i bogactwo tradycji związanej z jednym z najbardziej charakterystycznych elementów polskiego stroju narodowego.

W XVIII wieku pas kontuszowy był nieodłącznym elementem męskiego stroju narodowego. Przewiązywany wokół kontusza, czyli długiej szaty z rozciętymi rękawami noszonej na żupanie, wyróżniał się dekoracyjnością i starannością wykonania. Początkowo wzorowany na cenionych pasach perskich i tureckich, z czasem zyskał własny, charakterystyczny styl. Moda na jego noszenie trwała od połowy XVIII do początku XIX wieku. Powróciła w drugiej połowie XIX stulecia, kiedy kontusz stał się, szczególnie w zaborze austriackim, znakiem polskości, a pasy zyskały również rangę cenionych obiektów kolekcjonerskich.

Ważną część wawelskiej kolekcji stanowią pasy pochodzące ze zbiorów arystokratycznych. Trzon zbioru tworzy 30 pasów z rodzinnej kolekcji Sapiehów, na części których zachowały się znaki własnościowe tej kolekcji. W zbiorach Zamku znajduje się również dziewięć tkanin z kolekcji Grocholskich oraz pojedyncze pasy pochodzące ze zbiorów Pusłowskich, Reyów i Kowalskich.

Wystawa przybliży historię głównych ośrodków produkcji pasów kontuszowych, prezentując zarówno ich wyroby, jak i mniej znane tkaniny powstałe w warsztatach prowincjonalnych. Towarzyszące pasom portrety, pochodzące przede wszystkim ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu, pozwolą zobaczyć je w kontekście dawnego stroju i obyczajowości.

Ekspozycja ukaże również przemiany mody męskiego stroju narodowego od XVIII do XX wieku oraz historię kolekcji, dzięki którym te wyjątkowe tkaniny przetrwały do naszych czasów.

Wystawie towarzyszyć będzie katalog naukowy poświęcony wawelskiej kolekcji.

Kuratorka wystawy: Magdalena Ozga

Wydarzenia towarzyszące

Oprowadzania kuratorskie | 2 XII 2026, 23 I 2027, 13 II 2027

Zapraszamy na oprowadzanie kuratorskie po kolekcji pasów kontuszowych ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu – wyjątkowych obiektów, które były zarówno elementem stroju, jak i ważnym znakiem statusu oraz gustu dawnej Rzeczypospolitej.
Podczas spotkania poznamy historię pasów kontuszowych, ich funkcję i znaczenie w kulturze szlacheckiej. Zwrócimy także uwagę na bogactwo ich wzorów, kolorów i technik wykonania. Uczestnicy dowiedzą się również, jak powstawały te kosztowne tkaniny, gdzie je wytwarzano i w jaki sposób trafiały do garderoby szlachty.
Oprowadzanie będzie okazją do bliższego przyjrzenia się detalom poszczególnych obiektów. Pasy kontuszowe staną się punktem wyjścia do opowieści o modzie, rzemiośle artystycznym, kontaktach kulturowych i obyczajach dawnej Rzeczypospolitej.

odbiorcy: młodzież od 16. roku życia, dorośli
godz. 10.00–11.00
miejsce zbiórki: przy wejściu na wystawę na dziedzińcu arkadowym
cena: 15 zł, sprzedaż online 60 dni przed wydarzeniem - linki podajemy na stronie każdego wydarzenia

Prowadząca: Magdalena Ozga – kuratorka wystawy, kustosz Zamku Królewskiego na Wawelu, kierowniczka Działu Tkanin.