Sztuka Wschodu. Namioty Tureckie

Unikatowa w skali światowej kolekcja namiotów tureckich Zamku Królewskiego na Wawelu. Autentycznie największy, tego rodzaju zbiór, w europejskich muzeach.
Bogato dekorowane aplikacjami o motywach roślinnych, nasycone kolorami, zwane ruchomymi pałacami Orientu. Po długoletniej i kompleksowej konserwacji Wawel prezentuje namioty tureckie i inne obiekty tworzące bogatą Galerię Sztuki Wschodu.

Wystawa otwarta dla zwiedzających od 11 września.

Ekspozycji namiotów tureckich towarzyszą przedmioty rzemiosła artystycznego najwyższej klasy; w tym dywany i makaty. Te ostatnie – tworzone z jedwabiu i kobierce modlitewne oraz barwna ceramika z Izniku przywołują atmosferę wschodnich wnętrz mieszkalnych. Zobaczymy też bogatą kolekcję militariów (w tym sztandary stanowiące największy zbiór w Europie) obejmującą broń z obszarów od Morza Śródziemnego po północne Indie, z okresu od XVI do XIX wieku. Najcenniejszy jest tu wspaniały rząd koński z osiodłaniem, własność Krzysztofa Leopolda Schaffgotscha, ambasadora cesarza Leopolda I u boku Jana III Sobieskiego. Technika wykonania obiektów; wspaniałe dekoracje ceramiki, broni, czy też rzędów końskich, wysadzanych półszlachetnymi i szlachetnymi kamieniami świadczą o niezwykłym kunszcie tureckich rzemieślników. Dzieła sztuki ukazują także silne wpływy Orientu w czasach dawnej Rzeczpospolitej.

Informacje dla zwiedzających

wystawa czynna: wtorek-niedziela 9:30–17:00
przerwa sanitarna 13.00–13.30, ostatnie wejście przed przerwą – 12.30

bilety: normalny 20 zł, ulgowy 15 zł
sprzedaż biletów do 16.00, ostatnie wejście 16.10

możliwość rezerwacji zwiedzania z przewodnikiem – grupy max. 9 osób + przewodnik; opłata za usługę według obowiązującego cennika
www.wawel.krakow.pl/rezerwacja-przewodnicy

Bezpieczeństwo: limit osób przebywających jednocześnie na terenie wystawy – 157. Zwiedzający zobowiązani są do zachowania odpowiedniego dystansu (2 m) i używania indywidualnych środków ochrony. Przy wejściu dostępny dla zwiedzających płyn do dezynfekcji rąk.

⇒ Wydawnictwa towarzyszące wystawie

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

logotyp MKiDN

Wystawa zorganizowana przy wsparciu Honorowego Konsula Generalnego Republiki Turcji W Krakowie.

Program wydarzeń edukacyjnych towarzyszących wystawie

Zwiedzanie wystawy z kustoszem
15.09 – Dorota Gabryś, Dział Ceramiki
6.10 – Krzysztof Czyżewski, Dział Militariów
3.11 – Magdalena Piwocka, Dział Tkanin
1.12 – Magdalena Ozga, Dział Tkanin
  • godz. 12.00
  • grupa max. 9 osób
  • bilety: 21 zł normalny, 16 zł ulgowy, sprzedaż biletów online
  • miejsce spotkania: przy wejściu na wystawę „Sztuka Wschodu. Namioty tureckie”
Zwiedzanie wystawy z konserwatorem
23.09 – Jan Kostecki, Daniel Bednarczyk; Pracownia Konserwacji Rzemiosła Artystycznego
21.10 – Jerzy Holc, Pracownia Konserwacji Tkanin Zabytkowych
18.11 – Jan Kostecki, Daniel Bednarczyk; Pracownia Konserwacji Rzemiosła Artystycznego
16.12 – Jerzy Holc, Pracownia Konserwacji Tkanin Zabytkowych
  • godz. 12.00
  • grupa max. 9 osób
  • bilety: 21 zł normalny, 16 zł ulgowy, sprzedaż biletów online
  • miejsce: wystawa „Sztuka Wschodu. Namioty tureckie”
„Aktorem być – w sztukach Wschodu”
Cykl warsztatów aktorskich
21.09, godz. 17.00-18.00 – dla dorosłych
26.09, godz. 10.00-11.00 – dla rodzin z dziećmi
26.09, godz. 12.00-13.00 – dla rodzin z dziećmi
5.10, godz. 17.00-18.00 – dla dorosłych

Prowadzący – Piotr Piecha.
Rola teatru wschodniego i jej odmienny kontekst historyczny i społeczny, a także wieloznaczna symbolika gestu tamtej kultury, wciąż stanowią wyzwanie dla europejskiej percepcji wschodniego aktorstwa.
Warsztaty składają się z dwóch części. Podczas pierwszej uczestnicy zostaną zapoznani z podstawowymi technikami aktorskimi charakterystycznymi dla kręgów kulturowych Wschodu i Zachodu, z ich podobieństwami i różnicami, a także dowiedzą się, jak można wykorzystać je w tworzeniu spektakli i widowisk teatralnych. Część druga - to praktyczne wykorzystanie nabytej wiedzy w oparciu o materiały przygotowane przez prowadzącego warsztaty.
Zagadnienia:
• podobieństwa i różnice w grze aktorskiej,
• wykorzystanie technik gry aktorskiej w tworzeniu spektakli i widowisk teatralnych – na podstawie przykładów,
• ćwiczenia praktyczne uczestników w oparciu o materiały przygotowane przez prowadzącego warsztaty.

Uczestników warsztatów prosimy o przygotowanie wygodnego, niekrępującego ruchów ciała ubioru
i lekkiego obuwia zmiennego!
  • grupa max. 9 osób
  • warsztaty płatne: dla dorosłych 30 zł od osoby, rodzinne 15 zł od osoby, sprzedaż biletów online
  • miejsce: wystawa „Sztuka Wschodu. Namioty Tureckie” – sala edukacyjna (zachodnie skrzydło zamku, piętro II)
Piotr Piecha – aktor Teatru Ludowego w Krakowie. Specjalizuje się w impostacji, logotechnice i emisji głosu, które od 1990 roku wykłada na krakowskich uniwersytetach. Jego zainteresowania skupiają się także na porównywaniu technik gry aktorskiej szkoły europejskiej z elementami wschodniego teatru oraz możliwości ich wykorzystania we współczesnym aktorstwie. 

Bajki w namiocie
Spotkania z dziećmi (od 4 lat) w namiocie edukacyjnym – czytanie bajek i wspólne rozwiązywanie kart pracy.
Terminy: 30.09, 14.10, 25.11, 9.12
  • godz. 10.30
  • grupa max. 9 osób
  • bilety: 16 zł / dziecko wraz z opiekunem; sprzedaż biletów online
  • miejsce spotkania: przy wejściu na wystawę „Sztuka Wschodu. Namioty tureckie”
Zapraszamy na magiczne przedpołudnia w namiocie tureckim, podczas których odkryjemy tajemnice Orientu, wspólnie przeczytamy tradycyjne tureckie bajki, i zanurzymy się w kulturze i sztuce Wschodu. W czasie spotkania pozwolimy puścić wodze naszej wyobraźni – w marzeniach odbędziemy wyprawę na Bliski Wschód, zamienimy się w sułtana, tkacza dywanów lub perską księżniczkę, a także spróbujemy, czy możliwy jest lot na dywanie.

Spacer śladami Jana III Sobieskiego
  • godz. 10
  • grupa max. 9 osób
  • bilety: 30 zł / każdy uczestnik, w tym koszt wstępu na wystawę; sprzedaż biletów online
  • spotkanie rozpoczyna się na wystawie „Sztuka Wschodu”, a następnie grupa wraz z przewodnikiem realizuje autorskie przejście po Krakowie
Spacer 1. – 19.09 Koronacja i pogrzeb króla Jana III Sobieskiego i Marii Kazimiery
Opowiemy jak wyglądała koronacja Jana III Sobieskiego i jego małżonki Marii Kazimiery, a także jak dostojnicy państwowi i kościelnych oraz mieszkańcy Krakowa przygotowywali się do przyjęcia monarchy. Przejdziemy również trasą konduktu pogrzebowego monarchy, który został pochowany w Katedrze Wawelskiej. Trasa zakończy się na Placu Matejki obok kościoła Św. Floriana.

Spacer 2. – 17.10 „Od studenta do króla" – Kraków z lat młodzieńczych Jana III Sobieskiego
Wycieczka do miejsc związanych z Janem III Sobieskim i jego bratem Markiem. Przejście Plantami do Liceum Nowodworskiego, ul. Św. Anny, kolegiata św. Anny, Collegium Nowodworskiego, Collegium Maius. Omówienie drogi kształcenia – od dzieciństwa do podróży po Europie. Dalsze losy braci po powrocie do ojczyzny. Kariera Jana i śmierć Marka. Peregrynacja szczątków brata i matki do Krakowa.

Spacer 3. – 14.11 Obchody dwusetnej rocznicy bitwy pod Wiedniem w czasach zaborów Polski
Jak Kraków świętował obchody dwusetlecia zwycięskiej bitwy: przygotowania instytucji państwowych, kościoła, Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz mieszkańców miasta. Omówimy pamiątki po tych wielkich uroczystościach. Poruszymy również temat obchodów jubileuszu Kraszewskiego, nowej roli Sukiennic w XIX w. Powiemy o naszym malarzu historycznym Janie Matejce i jego obrazie „Sobieski pod Wiedniem”.

Spacer 4. – 12.12 (sobota) Jan III Sobieski i Marysieńka – miłość zapisana w listach
Jak wyglądało życie prywatne króla Jana III Sobieskiego i jego ukochanej żony Marysieńki. Dowiemy się o ich wielkiej miłości i listach, które do siebie pisali. Wspomnimy o życiu dworskim, obyczajach i o ubiorach.

Kurs języka tureckiego online
  • 14 spotkań, poniedziałki, godz. 18.00
Zapraszamy na kurs języka tureckiego od podstaw! Podczas 14 spotkań jesienią 2020 roku dowiesz się czy turecki jest rzeczywiście tak trudny jak wydawało się naszym przodkom, którzy „czuli się jak na tureckim kazaniu” kiedy czegoś nie rozumieli. Poznasz podstawowe zwroty i słownictwo potrzebne w codziennej komunikacji, poćwiczysz wymowę, nauczysz się tajników funkcjonowania języków aglutynacyjnych (!) i dowiesz się czegoś o kulturze imperium osmańskiego i Republiki Turcji.
Spotkania będą odbywały się online, w kameralnej 10-osobowej grupie, na platformie Click Meeting. Każdy uczestnik otrzymuje zestaw potrzebnych materiałów dydaktycznych. Kurs prowadzony na podstawie autorskiego programu lektorki.

Terminy: 21.09, 28.09, 5.10, 12.10, 19.10, 26.10, 2.11, 9.11, 16.11, 23.11, 30.11, 7.12, 14.12, 21.12
  • cena za kurs (14 spotkań) 150,00 zł, sprzedaż online
  • po uiszczeniu opłaty prosimy o kontakt bwisniewska@wawel.org.pl w celu uzyskania linku aktywującego dostęp do kursu
Kurs prowadzi mgr Agata Pawlina, absolwentka Filologii Orientalnej ‒ Turkologii przy Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, obecnie doktorantka Wydziału Filologicznego UJ w specjalności językoznawczej przy Katedrze Turkologii UJ. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół zagadnień związanych z językiem tureckim i osmańsko-tureckim oraz szeroko pojętą kulturą muzyczną Imperium Osmańskiego i Republiki Turcji. Ponadto, w latach 2018-2022 jest kierownikiem projektu badawczego, finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki, pt. Życie muzyczne w pałacu tureckiego sułtana w XVII wieku, na podstawie wspomnień Wojciecha Bobowskiego (vel. Ali Ufki, Bobovius).

Warsztaty plastyczne
Prowadzi Maria Prawelska
Terminy: 18.09, 16.10, 13.11, 11.12

Warsztaty kulturowe
Podstawy języka tureckiego, prowadzi Agata Pawlina
Terminy:
25.09 „Siedzieć jak na tureckim kazaniu”
9.10 Uprowadzenie z seraju – orientalizm w europejskiej muzyce klasycznej
23.10 Wojciech Bobkowski vel Ali Ufki - genialny Polak na dworze sułtana osmańskiego
20.11 Wprowadzenie do muzyki tureckiej
4.12 Nie tylko Orhan Pamuk… Przegląd literatury tureckiej dostępnej w języku polskim
18.12 Wspaniałe Stulecie – fakty i mity

Wykłady online
prowadzi dr Agnieszka Ayşen Kaim
Terminy:
24.09 Przygody różne polskich poselstw do Imperium Osmańskiego, czyli Polak na tureckim kazaniu
Wysoka Porta i Rzeczypospolita Obojga Narodów, począwszy od XV wieku, wymieniały ze sobą liczne poselstwa. Etykieta osmańskiego dworu była na tyle skomplikowana, że wielu polskich arystokratów nie radziło sobie z dostosowaniem się do obowiązującego protokołu. Kim w tej wymianie kulturowej byli tłumacze, dragomani, odźwierni bram Orientu, czy jako czołowi informatorzy bywali pomocni w wymianach dyplomatycznych, jakie popełniali błędy i komu służyli. Wykład przybliży, jak polscy goście radzili sobie w osmańskim seraju na tureckich kazaniach i "dywanach".

22.10 Harem i pałac sułtana – kariera czy niewolnictwo 
Słowo harem wywołuje wiele emocji, zapewne za sprawą literatury i malarstwa orientalistycznego. Należy jednak pamiętać, że te piękne kobiety z różnych krajów, były niewolnicami, a atmosfera komnat haremowych nie przypominała domu rozpusty, surowością zasad przypominała raczej zakon. Wprawdzie erotyka odgrywała tu istotną rolę i ułatwiała awans, jednak dynamikę tej instytucji napędzała sukcesja osmańskiego tronu. Na czym polegała haremowa kariera i hierarchia władzy wśród kobiet? Jakie intrygi rządziły pałacowymi układami?

26.11 Ludzie dwóch kultur – renegaci czy kulturowi pośrednicy 
Urodzeni w Chrystusie i zmarli w Allahu, brańcy i branki, jeńcy, poturczeńcy, renegaci, bisurmanie chrześcijańskiego pochodzenia, to często ludzie o zagmatwanych tożsamościach, ‘wrzuceni’ w żywioł dwóch religii i dwóch światów. Spróbujemy się przyjrzeć na tyle, na ile jest to możliwe ze współczesnej perspektywy, jak owi dwuimienni, dwukulturowi i dwuwyznaniowi chrześcijanie Allaha te światy godzili w sobie i w swoim życiu, jak przekraczali granice kultur jako kulturowi pośrednicy.

Agnieszka Ayşen Kaim – doktor turkologii, orientalistka, Polka tureckiego pochodzenia, tłumaczka języka tureckiego, adiunkt w Instytucie Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. Wraz ze Stowarzyszeniem "Grupa Studnia O." działa jako opowiadaczka, realizując projekty kulturalne w kraju i za granicą. Autorka licznych publikacji naukowych i popularno-naukowych, przekładów literackich oraz filmowych. W 2015 roku ukazała się autorska opowieść dla dzieci i młodzieży „Bahar znaczy Wiosna”, wyd. Poławiacze Pereł.

Warsztaty szycia tradycyjnego stroju tureckiego

Partnerzy wernisażu wystawy