Oficjalna sprzedaż biletów - bilety.wawel.krakow.pl | 25.05–2.06 dziedziniec Arkadowy zamykany jest wcześniej. Szczegóły w zakładce „Co zwiedzać”.

Wkrótce wszystko się zmieni

Prace Joanny Rajkowskiej, jednej z najważniejszych współczesnych artystek, pojawią się w Zamku Królewskim na Wawelu.  

W malowniczej scenerii Ogrodów Królewskich i dziedzińca zewnętrznego będzie można odkryć trzy niezwykłe instalacje: monumentalne, tętniące życiem błękitne jajo kosa zwyczajnego – Pisklę, autentyczne wronie Gniazdo oraz geodę Wkrótce wszystko się zmieni – wypełnioną ametystami, sięgającą „czasu głębokiego”. 

25 IV – 4 X 2026


Joanna Rajkowska to jedna z najważniejszych i najbardziej wyrazistych postaci polskiej sztuki współczesnej, znana z projektów, które trwale zmieniają tkankę miast i naszą wrażliwość. Jej twórczość, doceniana na całym świecie, redefiniuje przestrzeń publiczną, skłaniając do głębokiej refleksji nad relacją człowieka z naturą i historią. 
Ta niezwykła wystawa angażuje zmysły i zaprasza do doświadczania Wzgórza Wawelskiego w zupełnie nowym tempie:

"Pisklę. Kos zwyczajny"

Duża kulista forma leży przed zamkiem, tworząc kontrast z jego architekturą.
Monumentalne, błękitne jajo kosa zwyczajnego o imponujących wymiarach 240 na 160 centymetrów, zaprasza, by podejść do niego bez lęku i po prostu położyć na nim dłoń. Jego gładka, chłodna powierzchnia kontrastuje z tym, co dzieje się w środku: pulsującą energią narodzin. Wystarczy przyłożyć ucho, by usłyszeć subtelne wibracje, delikatne drżenie skorupy, rytmiczne bicie serca wykluwającego się ptaka. To intymne spotkanie z początkiem życia – powiększone do skali, która pozwala nam na chwilę stać się świadkami cudu zwykle ukrytego przed ludzkim wzrokiem. 

"Gniazdo"

Gniazdo z gałązek leży na stole przed ceglanym murem.
Gniazdo – część projektu Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich – jest autentycznym gniazdem zbudowanym przez wrony siwe na szczycie słynnej palmy Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich. 
Przez lata ptaki traktowały sztuczną palmę jak pełnoprawny element miejskiego ekosystemu, jakby nie dostrzegały jej konceptualnego rodowodu ani nieco ironicznej genezy. Gniazdo, przeniesione dziś do ogrodów Wawelu, staje się materialnym świadectwem tej niezwykłej symbiozy: natury, która nie pyta o intencje artystki, i miasta, które nieustannie negocjuje własną tożsamość. Przypomina, że nawet najbardziej sztuczne konstrukcje mogą zostać opanowane przez życie, a to, co miało być chwilową interwencją artystyczną, potrafi przeobrazić się w pełnoprawny fragment miejskiej tkanki.

"Wkrótce wszystko się zmieni"

Ametystowe kryształy w glebie, widok na budynek w tle.
Pod tym tajemniczym tytułem kryje się geoda wypełniona ametystami, umieszczona w strukturze ziemi, w bezpośrednim sąsiedztwie rezerwatu archeologicznego Zamku Królewskiego na Wawelu.

Obiekt ukształtowany w procesach geologicznych trwających miliony lat kieruje uwagę ku „czasowi głębokiemu” – niemal niewyobrażalnemu, a zarazem obecnemu w materii.

Działa jak portal, przez który można zajrzeć kilka milionów lat w przeszłość. Przypomina o potężnych procesach, które kształtowały tę ziemię na długo przed pojawieniem się człowieka, i które będą trwały bez względu na to, jak potoczy się historia ludzkości. To subtelna lekcja pokory wobec sił, które nieustannie modelują świat. Minerał staje się pretekstem do pomyślenia o czasie, w którym podstawową jednostką jest stulecie, a nie godzina.
Zamek Królewski na Wawelu staje się miejscem żywego dialogu, gdzie dawne dzieje spotykają się ze współczesną myślą artystyczną. Prace Joanny Rajkowskiej pozwalają na chwilę zatrzymania i wsłuchania się w to, co zwykle pomijane. To spacer, który zmienia perspektywę i otwiera nas na to, co fundamentalne – na relację między człowiekiem, materią a środowiskiem. 

Odkryj Wawel, jakiego nie znasz. Zapraszamy!

Kuratorka: dr Bogumiła Wiśniewska 

Lokalizacje

Wydarzenia towarzyszące

OPROWADZANIA

Oprowadzania po Ogrodach Królewskich  | 13 VI, 12 IX 2026
  • odbiorcy: młodzież od 16. roku życia, dorośli
  • godzina: 11.00
  • miejsce zbiórki: przy wejściu do Ogrodów Królewskich
  • wstęp: 25 zł, sprzedaż online: bilety na 13 VI
Uczestnicy będą mieli okazję poznać odtworzony układ przestrzenny ogrodów, poczuć klimat epoki dzięki odpowiednio dobranym roślinom, ich kompozycji oraz elementom architektury ogrodowej. Zwiedzanie będzie także okazją do refleksji nad relacją pomiędzy zabytkową przestrzenią a sztuką współczesną w kontekście wystawy Joanny Rajkowskiej.
 
Prowadząca: Katarzyna Żółciak – od wielu lat sprawuje opiekę merytoryczną i realizacyjną nad założeniami ogrodowymi Wawelu, Pieskowej Skały i Stryszowa. Czuwa nad ich utrzymaniem zgodnie z zatwierdzonym kierunkiem historyczno-konserwatorskim i zasadami udostępniania tych przestrzeni. Ma duże doświadczenie w pracy studialno-badawczej, projektowej i wykonawczej w zakresie rewaloryzacji ogrodów (w tym m.in. odtworzonych ogrodów królewskich na Wawelu) oraz aranżacji zieleni.

Oprowadzania kuratorskie  | 27 VI, 26 IX 2026
  • odbiorcy: młodzież od 16. roku życia, dorośli
  • godzina: 11.00
  • miejsce zbiórki: przy wejściu do Ogrodów Królewskich
  • wstęp: 25 zł, sprzedaż online: bilety na 27 VI
Cykl oprowadzań kuratorskich po wystawie Joanny Rajkowskiej przybliży jej główne idee i proces pracy nad ekspozycją. W malowniczej scenerii Ogrodów Królewskich i dziedzińca zewnętrznego będzie można odkryć trzy niezwykłe instalacje: monumentalne, tętniące życiem błękitne jajo kosa zwyczajnego – Pisklę, autentyczne wronie Gniazdo oraz geodę Wkrótce wszystko się zmieni – wypełnioną ametystami, sięgającą „czasu głębokiego”. Uczestnicy poznają także sposób budowania narracji w historycznej przestrzeni ogrodów Zamku Królewskiego na Wawelu. 
 
Prowadząca: dr Bogumiła Wiśniewska – historyczka sztuki, muzealniczka, kustoszka Zamku Królewskiego na Wawelu, współkuratorka wystawy „Abakanowicz. Bez reguł”. W Instytucie Historii Sztuki UJ obroniła pracę doktorską na temat powtórzenia w polskiej sztuce współczesnej po 1989 roku.

Oprowadzania Joanny Rajkowskiej | 20 VI, 3 X 2026
  • odbiorcy: młodzież od 16. roku życia, dorośli
  • godzina: 11.00
  • miejsce zbiórki: przy wejściu do Ogrodów Królewskich
  • wstęp: 25 zł, sprzedaż online: bilety na 20 VI
Oprowadzania będą okazją do poznania wystawy z perspektywy artystki. Uczestnicy usłyszą historie związane z prezentowanymi pracami oraz dowiedzą się, z jakich materiałów powstały. Spotkanie będzie okazją do doświadczenia sztuki w niepowtarzalnym otoczeniu wawelskich ogrodów.
 
Prowadząca: Joanna Rajkowska – artystka wizualna, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Studiowała na nowojorskim uniwersytecie SUNY w ramach programu Studio Semester Programme. Tworzy projekty w przestrzeni publicznej, obiekty, filmy, fotografie i prace na papierze, z których najbardziej znane są realizacje w przestrzeni publicznej wykorzystujące realnie istniejące miejsca, energie, organizmy i materiały. Jej najsłynniejszy projekt, Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich, stał się jednym z symboli współczesnej Warszawy. Laureatka m.in. Paszportu „Polityki” w 2007 roku oraz Nagrody im. Katarzyny Kobro w 2025 roku. Reprezentowana przez lokal_30 – Agnieszka Rayzacher (lokal30@gmail.com).

Oprowadzania przyrodnicze, spacer botaniczny | 28 VI, 19 VII, 9 VIII 2026
  • odbiorcy: młodzież od 16. roku życia, dorośli
  • godzina: 11.00
  • miejsce zbiórki: przy wejściu do Ogrodów Królewskich
  • wstęp: 25 zł, sprzedaż online
    bilety na 28 VI 
    bilety na 19 VII 
Oprowadzanie przyrodnicze będzie próbą spojrzenia na wzgórze wawelskie jako fragment żywego ekosystemu, zanurzonego w „czasie głębokim”. Punktem wyjścia stanie się geoda ametystowa, obiekt, który przypomina o procesach geologicznych trwających miliony lat, i o świecie istniejącym długo przed pojawieniem się człowieka. Podczas spaceru uczestnicy przyjrzą się temu, jak współczesne miasto pozostaje przestrzenią dla dzikiej przyrody: ptaków gniazdujących w murach zamku, roślin wyrastających w szczelinach kamieni czy zjawisk przyrodniczych, które nieustannie współtworzą miejski krajobraz. Wawel stanie się miejscem obserwacji relacji między naturą a kulturą. Spotkanie ma zachęcać do uważności i zmiany perspektywy: do dostrzeżenia, że nawet w centrum miasta jesteśmy częścią większego, starszego i stale zmieniającego się świata natury.

Prowadząca: dr inż. Magdalena Frączek, prof. URK – ze studentami leśnictwa i ochrony bioróżnorodności prowadzi zajęcia z botaniki, dendrologii, edukacji przyrodniczej, społecznych funkcji lasów oraz autorskich przedmiotów poświęconych dziedzictwu przyrodniczemu i kulturowemu. Od 2014 roku kieruje studiami podyplomowymi Edukacja przyrodniczo-leśna. Ekspertka w międzynarodowym projekcie Forest School Center, Szkole Leśnej Edukacji i wielu projektach edukacyjnych. Koordynatorka Małopolskiej Nocy Naukowców na Uniwersytecie Rolniczym w Krakowie. Współpracuje z parkami narodowymi i krajobrazowymi, Lasami Państwowymi, Małopolskim Instytutem Kultury i organizacjami pozarządowymi. Prowadzi warsztaty przyrodnicze dla dzieci, młodzieży, nauczycieli i edukatorów przyrodniczych oraz osób z niepełnosprawnościami.  

WARSZTATY

Warsztaty sensoryczne | 20 IX 2026
  • odbiorcy: osoby z niepełnosprawnością wzroku (młodzież od 16. roku życia, dorośli)
  • godzina: 12.00
  • miejsce zbiórki: przy wejściu do Ogrodów Królewskich
  • wstęp: 20 zł, osoby asystujące – wstęp wolny; sprzedaż online
Czy zauważam sztukę w mieście? Czy zauważam naturę w mieście? Czy natura może być sztuką? Interaktywne warsztaty w przestrzeni ogrodów wawelskich i dziedzińca zewnętrznego przybliżają prace Joanny Rajkowskiej poprzez doświadczenie sensoryczne. Uczestnicy poznają relacje między sztuką współczesną, naturą i przestrzenią miasta. Warsztatom będą towarzyszyły pomoce sensoryczne przybliżające tematykę wystawy.

Prowadząca: Katarzyna Bury – historyczka sztuki, muzealniczka, kuratorka wystaw. Pracuje w Muzeum Krakowa. Od wielu lat zajmuje się dostępnością działań muzealnych, zwłaszcza dla osób z niepełnosprawnością wzroku. Autorka licznych audiodeskrypcji dzieł sztuki oraz wystaw muzealnych, a także scenariuszy warsztatów dla osób ze szczególnymi potrzebami. Opracowała m.in. ścieżkę zwiedzania dla osób z niepełnosprawnościami na wystawie „Podgórze Wojciecha Weissa” oraz była kuratorką sensorycznej wystawy „Zmysłowe miasto” w Muzeum Krakowa. Współorganizatorka warsztatów tworzenia szopek krakowskich dla osób z niepełnosprawnością wzroku. Zajmuje się także przygotowywaniem pomocy dotykowych z wykorzystaniem tradycyjnych technik rzemieślniczych i artystycznych.

Warsztaty malarskie | 21 IX 2026
  • odbiorcy: rodziny z dziećmi w spektrum autyzmu (w wieku od 8–15 lat)
  • godzina: 12.00
  • miejsce zbiórki: przy wejściu do Ogrodów Królewskich
  • wstęp: 20 zł, sprzedaż online
Podczas spotkania uczestnicy będą obserwować kolory, światło, naturę i motywy przemiany obecne w przestrzeni ekspozycji. Następnie rodziny wezmą udział w działaniach malarskich opartych na eksperymentowaniu z kolorem, śladem i strukturą materiałów, tworząc wspólnie wielowarstwowe obrazy. Warsztaty mają charakter arteterapeutyczny i relacyjny, a więc od efektu końcowego ważniejsze będą proces twórczy, współobecność i swobodna ekspresja. Zajęcia prowadzone są w spokojnej i przyjaznej atmosferze z uwzględnieniem potrzeb osób neuroróżnorodnych.
 
Prowadząca: Angelika Bronka Głowacka – plastyczka, terapeutka zajęciowa, arteterapeutka w trakcie szkolenia prowadzonego przez Akademię Pedagogiki Specjalnej w Warszawie, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Pracuje w Szpitalu Klinicznym im. dr. J. Babińskiego w Krakowie, gdzie prowadzi Pracownię Plastyczną „Na Rogu” oferującą zajęcia terapeutyczne i artystyczne dla pacjentów szpitala.  Współpracuje z Fundacją Pomocy Chorym Psychicznie im. Tomasza Deca, dla której cyklicznie prowadzi warsztaty arteterapeutyczne oraz projektuje materiały promujące inicjatywy fundacji. Jej zainteresowania koncentrują się wokół sztuki art brut i jej znaczenia w procesie terapii i ekspresji osób w kryzysie psychicznym.

Warsztaty śpiewu tradycyjnego (białego) | 26 VI, 11 IX 2026
  • odbiorcy: młodzież od 16. roku życia, dorośli 
  • godzina: 18.00–20.00
  • miejsce zbiórki: przy wejściu do Ogrodów Królewskich
  • wstęp: 40 zł, sprzedaż online: bilety na 26 VI
W otoczeniu wawelskich ogrodów zaśpiewamy pieśni związane z naturą i jej mądrością przemiany. Motywem przewodnim będą rośliny i ich znaczenie w dawnych obrzędach ochronnych i miłosnych. Wspomnimy pieśni świętojańskie – związane z czasem przesilenia letniego, ziołami, wodą i ogniem. Spotkania odbywają się w kontekście m.in. instalacji Pisklę. Kos zwyczajny – pracy o uważności na życie, przemianę i relację człowieka z naturą. Wspólny śpiew potraktujemy jako formę wsłuchiwania się w rytm przyrody i bycia razem. Warsztaty przeznaczone są dla młodzieży i dorosłych osób tęskniących za wspólnym śpiewem. Poziom open.
 
Prowadząca: Agata Bargiel – śpiewaczka, somatyczna terapeutka głosu. Śpiewa tradycyjnie od 10. roku życia. Nauki pobierała u wiejskich śpiewaków i współczesnych nauczycieli śpiewu tradycyjnego w Polsce i Europie. Zwołuje kręgi. Tworzy świeckie rytuały przejścia. Praktyczka Aktywnej Nadziei. Pomaga ludziom uwolnić się od stresu i blokad przed śpiewem, mówieniem publicznym. Uczy technik samoregulacji, bezpiecznej ekspresji emocji. Pracuje również z oddechem, techniką uwalniającą emocji EFT, korzysta z narzędzi metody A. Lowena.

Warsztaty sensoryczno-słuchowe | 18 IX 2026
  • odbiorcy: młodzież od 16. roku życia, dorośli 
  • godzina: 17.00
  • miejsce zbiórki: przy wejściu do Ogrodów Królewskich
  • informacja techniczna: prosimy o zabranie ze sobą telefonów/smartfonów
  • wstęp: 25 zł, sprzedaż online
Spotkanie w przestrzeni wawelskich ogrodów, odbywające się w kontekście wystawy Joanny Rajkowskiej, podczas którego autorzy opowiedzą o stworzonej przez nich instalacji dźwiękowej, zamyśle i idei jej powstania. W dialogu z pracami Rajkowskiej uczestnicy warsztatów, dzięki nagraniu dźwiękowemu, będą mogli poszerzyć i pogłębić obszary pamięci, uważności oraz relacji między człowiekiem, naturą i przestrzenią ogrodów. Prezentowane rzeźby i dźwięki staną się punktem wyjścia do doświadczenia miejsca jako żywego, współistniejącego organizmu. Link do nagrania wraz z komentarzem autorskim będą dostępne od lipca 2026 na wawelskim blogu edukacyjnym.
 
Prowadzący:
Łukasz Stawarczyk
– absolwent Wydziału Aktorskiego PWST w Krakowie (2013), od 2020 roku w zespole Narodowego Starego Teatru w Krakowie. Laureat nagrody aktorskiej w Kaliszu (2023) oraz zespołowych, m.in. MESS Sarajewie, Boskiej Komedii w Krakowie, Nowej Dramaturgii w Bydgoszczy za spektakl Cezary idzie na wojnę Cezarego Tomaszewskiego. Współpracuje z Komuna Warszawa, pracował m.in. w Łaźni Nowej, Ringlokschuppen Mülheim, Forum Freies Theater Düsseldorf, Teatrze Polskim w Bydgoszczy. Występował na festiwalach w Santiago, Nowym Jorku, Edynburgu, Jaunde czy Petersburgu.
Małgorzata Walenda – aktorka i wokalistka, absolwentka Akademia Sztuk Teatralnych w Krakowie. Współpracowała z Teatrem Nowym w Poznaniu, Capitolem we Wrocławiu, obecnie związana z Narodowym Starym Teatrem w Krakowie. Laureatka nagród aktorskich i wokalnych, ceniona za role dramatyczne oraz musicalowe.

Warsztaty czasu głębokiego | 20–24 VII 2026
Spotkanie poświęcone pracy z głosem, oddechem i ruchem odbędzie się w przestrzeni wawelskich ogrodów, w dialogu z wystawą Joanny Rajkowskiej. Praktyka Nada Jogi – jogi dźwięku – stanie się sposobem pogłębiania uważności na to, co subtelne: oddech, rezonans ciała, wibrację głosu i obecność w przestrzeni. Odwołując się do motywów obecnych w pracach Rajkowskiej – wykluwania, schronienia i „czasu głębokiego” – uczestnicy będą eksplorować głos jako narzędzie kontaktu z pamięcią ciała, intuicją i wspólnym doświadczeniem bycia częścią żywego świata. Pieśń, mantra i inwokacja pozwolą potraktować ogrody jako przestrzeń słuchania, rezonansu i wewnętrznej przemiany.
 
Prowadząca: Agata Bargiel – śpiewaczka, somatyczna terapeutka głosu. Śpiewa tradycyjnie od 10. roku życia. Nauki pobierała u wiejskich śpiewaków i współczesnych nauczycieli śpiewu tradycyjnego w Polsce i Europie. Zwołuje kręgi. Tworzy świeckie rytuały przejścia. Praktyczka Aktywnej Nadziei. Pomaga ludziom uwolnić się od stresu i blokad przed śpiewem, mówieniem publicznym. Uczy technik samoregulacji, bezpiecznej ekspresji emocji. Pracuje również z oddechem, techniką uwalniającą emocji EFT, korzysta z narzędzi metody A. Lowena.

Działania ruchowe w ogrodach – Qigong | 27–31 VII 2026
  • odbiorcy: młodzież od 16. roku życia, dorośli 
  • godzina 8.00
  • miejsce zbiórki: przy wejściu do Ogrodów Królewskich
  • wstęp: 40 zł, sprzedaż online
  • informacje organizacyjne: wygodny strój
Qigong, łączący elementy ruchu, medytacji i pracy z oddechem, odbędzie się w przestrzeni wawelskich ogrodów w kontekście wystawy Joanny Rajkowskiej. Prace artystki – monumentalne Pisklę, Gniazdo oraz geoda odwołująca się do „czasu głębokiego” – zapraszają do uważniejszego doświadczenia relacji między ciałem, naturą i otaczającą przestrzenią. Powolne ruchy, świadomy oddech i praktyka relaksacji pozwolą uczestnikom wsłuchać się w rytm miejsca oraz potraktować ogrody jako przestrzeń regeneracji, współobecności i przemiany — zgodnie z ideą wystawy, która zachęca do zatrzymania się i dostrojenia do procesów życia zwykle pozostających poza naszą uwagą.
 
Prowadząca: Dorota Rusin-Czajkowska – doświadczona instruktorka Tai Chi z ponad 38-letnim stażem, bliska uczennica Mistrza Chen Binga i założycielka oraz prowadząca Chen Bing Taiji Academy Poland – Xuan De w Krakowie. Specjalizuje się w tradycyjnym stylu Chen Taijiquan, łącząc rozwój duchowy, zdrowie i sztuki walki, a zajęcia prowadzi m.in. w Krakowie. Promuje Tai Chi jako holistyczną sztukę pracy z ciałem i umysłem, skupiając się na relaksacji, prawidłowej postawie i rozwoju wewnętrznym.

WYKŁAD

W głąb czasu i materii. O wystawie „Wkrótce wszystko się zmieni” | 10 IX 2026
  • odbiorcy: młodzież (od 16. roku życia), dorośli
  • godzina: 18.00 
  • miejsce spotkania: Microsoft Teams
  • udział: bezpłatny
Wykład poświęcony wystawie Joanny Rajkowskiej podejmuje refleksję nad relacją sztuki współczesnej z przestrzenią historyczną, czasem głębokim i materialnością miejsca. Punktem wyjścia stanie się analiza trzech realizacji artystki oraz pytanie o to, w jaki sposób sztuka może uruchamiać doświadczenie wykraczające poza ludzką skalę percepcji i historii. Spotkanie będzie również próbą namysłu nad rolą współczesnej rzeźby w przestrzeni Wawelu oraz nad relacją między pamięcią, materią i procesami zachodzącymi poza ludzką perspektywą czasu.
 
Prowadząca: dr Bogumiła Wiśniewska – historyczka sztuki, muzealniczka, kustoszka Zamku Królewskiego na Wawelu, współkuratorka wystawy „Abakanowicz. Bez reguł”. W Instytucie Historii Sztuki UJ obroniła pracę doktorską na temat powtórzenia w polskiej sztuce współczesnej po 1989 roku.